hocam cok vaktinizi aldim biliyorum kusura bakmayin lutfen ama biraz daha acayim. ben 1 yildir bi elektrik dagitim sirketinde calisiyorum. bir trafoya bagli AG hattin nihayet direklerinin hepsinde isletme topraklamasi yapiliyor.
şöyle düşünün;
1 direk ustu trafo hayal edin mesela, 2 kolu var ve trafo tarafinda isletme topraklamasi direnci yuksek. 2 kolun sonunda da dusuk direncli isletme topraklamam var. bir noktada da fazim traverse dustu diyelim. haliyle faz-toprak kisa devre akimim koruma ve isletme direnclerimden dolayi sinirlanacak ve koruma ekipmanlarimin seçemeyecegi ama tehlikeli duzeyde bir akim akacak direk govdesinden. 30A olsun mesela. Bu 30Amper şoyle bir yol izleyecektir. direk gövdesi --> koruma topraklamasi --> dunya ---> trafo tarafi direncim yuksek oldugu icin buyuk bir kismi nihayet direklerimdeki isletme topraklamasi uzerinden daha sonra notr iletkenin empedansi uzerinden(dusuk oldugu icin ihmal ediyorum) kaynagina donecektir. haliyle bu direklerin topraklamalarinin cevrelerinde adim gerilimi riski olusmayacak mi? umarim kendimi izah edebilmisimdir. telefondan yazdigim icin yazim imla hatalari olmus olabilir.
Vakit sorun değil. Paylaşım yapıyoruz. Elbette bazı kuralları bilmediğiniz için derdinizi tam anlatamıyor da olabilirsiniz. Bu da sorun değil, Ben bu meseleyi KÖTEK mizanseli ile arkadaşlarıma bir çok kez uygulamışımdır.
Anladığım kadarıyla cevap vereyim..
Bir mahalle trafosunda tek işletme topraklaması olacaktır. Genel kural.
İşletme toprağına (ve dolayısı ile aynı nötr hattı üzerinde) başka topraklamalar da olacaktır.
Bu da normal bir durumdur ve ana trafodan itibaren bazı dağıtım panolarında dahi yapılmaktadır.
Yani tüm topraklamalar trafoya paralel gibi düşünülmelidir.
Başka ihtimal yoktur ve nötr hattı tek olarak düşünülmelidir. (Yıldız trafo orta ucu)
3 fazın her birisinin ortak noktada birleştirilmiş ve topraklanmış hali.
Herhangi bir fazdan çekilen akım o fazın bobininin (trafo sargısı) ortak ucuna geri dönmelidir.
Eğer fazlardan birisinin dönüş akımı daha küçük dirençli bir yol bulduysa oradan akar mı şüphesi ile hareket ettiğin için yanılmış olabilirsin. Bunun mümkün olabilmesi olası olmasa da, o fazın dönüş hattının diğer fazın dönüş hattı ile karışarak, toprak direnci dolayısı ile diğer fazdaki toplam gerilimin yükselmesi gibi düşünce içerisindesin.
Bunun olabilmesi için ilk hata topraklamanın olası yüksek dirençli olması veya topraklamanın ilmine göre yapılmaması ile ilgilidir.
Resme göre anlatmak istediğin her şeyi çizerek tarif edebilirsin.
Burada çok önemli bir hatırlatma yapmalıyım.
Nötr kopmalarında sistem ilmine göre yapılmış ve topraklama direnci GERÇEKTEN ilmine göre hesaplanmış ve topraklama ilmine göre yapılmış ise resimde öngörülen tüm hesaplamalar doğru olacaktır.
Gerçek topraklama direnci nasıl hesaplanır.
Referans için bağımsız özel bir topraklama hattı yapılarak ana topraklamadan akım geçmesi sağlanır.
İki yöntemle toprak direnci sağlıklı ölçülür.
1) Yük akımı 1A iken Faz nötr arası 220V ise ve toprak üzerinden 1A akıtılabildiğinde yük üzerinde 118V gibi değer görülüyorsa topraklama direnci iki ohm demektir.
2 Doğrulama için toprak hattı ile bağımsız toprak hattı arasındaki gerilim ölçülür. 2V ise topraklama direnci 2 ohm demektir.
Resimdeki 2 ohm topraklama ibarelerini kaldırıp yerine ayarlı bir direnç bağlarsak teoride toprak direncinin yükler üzerindeki etkilerini rahatlıkla hesaplayabiliriz.
Örneğin:
Teorik topraklama direncini 2 ohm kabul etmekle gerçekte topraklama direnci 1000 ohm gibi olursa, işte o zaman 50W lık kombi kartı devresinin direnci ile paralel olacağından dolayı akım iki ayrı yoldan akacak, dolayısı ile kombi kartı üzerindeki gerilim vektöriyel olarak yükselecektir. Toleransların aşılması durumunda bu elektronik devre yanacaktır.
