Hangi uçak motoru? Bu motorlar 3 türlüdür. Türbin, Turboşaft ve Turboprob.
Bunların farkı ise bir çekirdek var güç üreten ama siz güç çıkışını (kabaca) helikopter paline gönderecek şekilde tasarlarsanı o Turbosaft. Güç çıkışını pervaneli bir uçağa (genelde kargo uçakları) göre dizayn ederseniz o turboprob, güç çıkışını nozuldan verecek şekilde tasarlarsanız buda Türbin motor olur ki muharip uçaklarda (savaş uçağı) kullanılan motor çeşidi de budur.Zan ederim üretiyormuyuz diye sorulan da bu motor tipi.
Türkiye'de durum ne derseniz.Hali hazırda turbosaft denilen motor üretimde (sertifikasyonu devam ediyor.Ki bu süreç sivil uçuşlar içinde yapıldığı için uzun sürecek).zan ederim daha yeni hacimli sayıda teslim anlaşması imzalandı Gökbey helikopteri için ve bu helikopterin motoru bu bahsettiğim.Nam-ı diğer TS-1400. (1400 BG isteri vardı motorun.ismi ordan geliyor)
Turboprop ise şu anda ihtiyaç önceliği olmadığı için yakın zamanda üretileceğini zan etmiyorum. Bu tür araçların ihtiyacını genelde içten yanmalılarla sağlıyoruz ama ihtiyaç olursa TS-1400 rahatlıkla turboprob yapılabilir.
Gelelim herkesin aklına uçak motoru denilince akla gelen Türbin motorlarına. Bu motorlar bu işin zirvesidir. İleri derece metalurji, mekanik,Termodinamik ve test altyapısı ister.ve Turbojet ve daha gelişmiş teknoloji olan Turbofan diye de ikiye ayrılır.
Ayrıca bu motorların ürettiği güç neden ile takıldıkları uçakların sınıfı vardır. Eğitim uçağı, hafif taaruz uçağı,muharip uçak (ki onlarda kendi çinde 3. nesil 4. nesil 5. nesil diye gider)
Türkiye şu anda 6000 lbf güç üreten motoru üretti ve testlerde de baya bir yol kat ettiler ama Kızılelma için özel bir ister doğduğu için (art yakıcı ile 10 bin lbf) ekip bunu geliştiriyor.Buda test aşamasında diye biliyorum (hangi evrede bir bilgim yok) bir iki seneye Kızılelma ile uçmasını bekliyoruz.
Gelelim bu işin ağababası olan muharip uçaklar için gereken gücü üretebilecek motora. Türkiye bunu 35000 lbf olarak belirledi ve TF-35000 diye isimlendirdi (TF: Turbofan) ki Blok 52 F-16 ların motoru olan GE-110-129 motoru 28.500 lbf üretiyor.
TF-35000 şu anda detay tasarım aşamasında.Bu motorun her şeyinin bitip test aşamalarını geçip Kaan'a takılması ise ve entegrasyonu ise 2032'de başlayacak.Yani daha TF-35000 seviyesi bir motor için ilk okul seviyesindeyiz.10 sene içinde seri imalata geçer ve uçarsa bizim için çok büyük iş olacak.