Motorlara ne zaman yıldız-üçgen yol verilir?

CEVDET ÇALIK

Profesyonel Üye
Katılım
30 Ara 2009
Mesajlar
926
Puanları
381
Yaş
52
Arkadaşlar,


Burada bir kez daha Direk veya Yıldız-üçgen sistem bilgilerimizi tazelemek istiyoruz.

Motorların ilk kalkış anında, nominal akımlarının çok üzerinde şebekeden akım çekmelerinden dolayı, yol alma akımlarının belli tertiplerle küçültülmesi istenir.(yıldız-üçgen,oto trafosu, direçle yol verme v.s.)

Bununla ilgili olarak, Elektrik idaresi veya yöneltmelikler yol verme akımının küçültülmesiyle ilgili ülkemizde 5KW üzerindeki motorlar için basamaklı yol verme sistemini kullanılmasını isterler. .(yıldız-üçgen,oto trafosu, direçle yol verme v.s.)

Diğer taraftan yönetmelikler bir Elektrik şebekesindeki gerilim düşümünün %5’ten küçük olmasını istemektedir.Bu 2 yönetmelik arasında çelişki bulunmaktadır.

5Kw dan daha büyük olan motorlar şebekeye direk yol vermeli olarak bağlansalar dahi şebekenin gücüne bağlı olarak yol alama esnasında meydana getireceği gerilim düşümü %5’ten küçük olabilir.Eğer Şebeke gücü yeterince büyük değilse. 5Kw’dan küçük bir motoru şebekeye yıldız-üçgen olarak bağlasak dahi, yol alama esnasında meydana getireceği gerilim düşümü %5’den büyük olabilir.

Bu sorunların çözümünün en doğru metodu hesap yapmaktır.Bir motorun yol alma esnasında bir şebeke de meydana getireceği gerilim düşümü hesap edilebilir.Bu hesap tarzı yukarıda bahsedildiği üzere şebeke(trafo) gücüne bağlıdır.

Ayrıca şunu da ifade etmekte yarar bulunmakta.Bilindiği üzere çoğu ülkede motorlara basamaklı yol verme zorunlu olmadıkça artık kullanılmamaktadır. Diğer taraftan yol verme işlemi geçici bir durum olduğu için geçici durumlar için sanayi bölgelerinde %10 gerilim düşümüne izin verilmektedir.

Gerek yıldız-üçgen gerek diğer basamaklı yol verme sistemleri pahalı sistemler olup buna ilave olarak Bakım ve arızalarının giderilmesi zorlukları bulunmaktadır.

Eğer şebeke(trafo) gücü yeterli ise motorlara en uygun yol verme metodu direk yol vermedir.

Bir şebekeye motorların kaç kw’dan sonra yıldız-üçgen bağlanacağının hesabı yapılır.Çoğumuz buna tanık olmuşuzdur. Bazı fabrikalara 15-30Kw dan büyük motorlar için yıldız-üçgen yol verme uygulanması istenilir.Bu sonuçlar hep hesap yoluyla bulunmuş sonuçlardır.

Basamaklı yol vermenin teknik ve ekonomik mahsurları

· Direk yol vermeye nazaran ilave olarak 2 adet kontaktör ve bir adet fazladan zaman rölesi kullanıldığı için masraflıdır.
· Yıldız-üçgen sistemlerde motora panodan 2 adet kablo çekilir. Bu kablo maliyetlerini artırır kablo tavalarının şişmesine sebeb olur. İlave olarak çekilecek olan kablo için işçilik maliyeti artar. Ayrıca ilave zaman gerekmektedir.
· Pano içersine fazladan malzeme konulacağı için pano boyutları büyür.Dolayısıyla panonun konulacağı odanın da büyümesi gerekecektir. Bu da inşaat maliyetlerini artırır.
· Kademeli yol vermede yol verme başlangıcında gerilim ve akım düşürüldüğü için(yıldız çalışma) motorun momenti de küçülür. Bu durumda motor yük altında kalkış yapamaz.Bunun için kayış ve kasnak sistemi kullanılır.Mekanik maliyetlerin büyümesi.
· Motorların yük altında kalkması istenirse, kalkış anında moment küçük olacağından dolayı, yük altında motor kalkınmasını sağlayamazsa motorun daha büyük seçilmesi gerekir.Bu da yine ilave masraftır.
· Yıldız-üçgen sisteminde bir arıza olurda yol verme zamanı gereğinden fazla uzarsa motorun yanması söz konusu olabilir.
 
Elektrik tesisatlarında seçilecek kablo kesiti genellikle kullanılacak güce göre çekilecek akımın hesaplanması ile belirlenmelidir.
Otomatik sigorta bulunduğu devreyi yüksek akım ve kısa devre akımlarından koruyan bir anahtarlama elamanıdır.

-Acemi-

Onursal Üye
Onursal Üye
Katılım
4 Ağu 2007
Mesajlar
2,909
Puanları
720
Oto trafo(varyak) veya dirençle yol vermeniz için rotoru sargılı (bilezikli) tip motor kullanmanız gerekir.
 
Katılım
11 Kas 2012
Mesajlar
70
Puanları
1
Yaş
41
Konum
Aydın
arkadaşlar artık bu tip sistemlerin zamanı geçmedimi. soft starterlar artık eskisi kadar pahalı degil ve faydalarını göz önüne aldıgımızda maliyetide göz ardı adilebilinir bence. yıldız üçgen. varyak sürgülü reosta bunlar eskidi artık bence. artık devir teknoloji devri.
 

seagate

Profesyonel Üye
Katılım
27 Şub 2007
Mesajlar
1,784
Puanları
281
Konum
IZMIR
Belrili KW üzerindeki motorlara yıldız üçgen yol verilmez....
Neden ?
Etikette:
Yıldız :660 V
Üçgen :380 V

Yazarda ondan....
Kolay gelsin.....
 
Katılım
22 Ara 2012
Mesajlar
214
Puanları
1
Yaş
35
ben yıldız üçgende en ekonomik yolla yaptım birine tek kontaktörle işi hallettim nasıl mı
m diye bildiğimiz kontaktörü kaldırdım o üç bağlantıyı direk bağladım uvw da direk enerjı
gelelim yıldız ve üçgene yıldız bağlantı için kontaktörün yardımcı kontakların kapalısını kullanın ve köprüleyin üçüncü ıç için yardımcı kontak alabilirsiniz üçgen içinde kontaktörün güç uçlarını kullanabilirsiniz
kendimi aştım allah başka dert vermesin
 

REZİSTANS

Profesyonel Üye
Katılım
18 Eki 2011
Mesajlar
1,714
Puanları
395
Yaş
54
doğru bi bağlantı şekli değil kontaktörü kaldırarak direk bağlaman yanlış slm
 
Katılım
22 Ara 2012
Mesajlar
214
Puanları
1
Yaş
35
doğru yada yanlış adam ucuzda ucuz diyor şalter kullan dedim yok otomatik olsun dedi bende yaptım
 

AD_EM

Onursal Üye
Onursal Üye
Katılım
16 Eki 2007
Mesajlar
1,730
Puanları
281
Arkadaşlar,

...

Eğer şebeke(trafo) gücü yeterli ise motorlara en uygun yol verme metodu direk yol vermedir.

Syn uzman28; söylediklerinize harfiyen katılıyorum. Görevi sadece kalkış anında akımı düşürmek olan soft-starterlerinde, şebeke gücü yeterliyse ve konfor gibi şartlar aranmıyorsa kullanılmasının çokta elzem bir şey olduğunu sanmıyorum. Yazınızın daha iyi bir şekilde anlaşılır hale gelmesi için, yukarıda belirttiğiniz "şebekenin gücü yeterliyse" cümlesindeki, şebekenin yeterliliğinin hesabıyla ilgili bilgilerinizi paylaşmanızı rica edeceğim...

mesela 40 HP bir motor, 400 kVA bir transformatörden 200 metre uzakta olsun. Bu motora yakın bir noktada(15 metre), trafondan itibaren 150mm2lik kabloyla beslenen bir pano olsun. Şimdi bu 40 HP'lik motora direk yol verilir mi verilmez mi? (Hesabıyla cevap verilsin lütfen...)
 
Katılım
22 Ara 2012
Mesajlar
214
Puanları
1
Yaş
35
Syn uzman28; söylediklerinize harfiyen katılıyorum. Görevi sadece kalkış anında akımı düşürmek olan soft-starterlerinde, şebeke gücü yeterliyse ve konfor gibi şartlar aranmıyorsa kullanılmasının çokta elzem bir şey olduğunu sanmıyorum. Yazınızın daha iyi bir şekilde anlaşılır hale gelmesi için, yukarıda belirttiğiniz "şebekenin gücü yeterliyse" cümlesindeki, şebekenin yeterliliğinin hesabıyla ilgili bilgilerinizi paylaşmanızı rica edeceğim...

mesela 40 HP bir motor, 400 kVA bir transformatörden 200 metre uzakta olsun. Bu motora yakın bir noktada(15 metre), trafondan itibaren 150mm2lik kabloyla beslenen bir pano olsun. Şimdi bu 40 HP'lik motora direk yol verilir mi verilmez mi? (Hesabıyla cevap verilsin lütfen...)

kusura bakmayın ama günümüz şartlarında adama gülerler mesele sadece şebeke yeterliliği değildir birde motorun özellikleri 3000 devir motorla 500 devir motorun sargı kalınlığı bir değildir büyük güçte ve devirdeki motorlar kalkımamaz ve normalin 10 katına kadar akım çekebilirler ve sargılar kavrulur yana aklınıza hangi tabir gelirse artık
 

Yeni mesajlar

Forum istatistikleri

Konular
122,298
Mesajlar
862,843
Kullanıcılar
438,903
Son üye
harun190712

Yeni konular

Üst