Karbon Birikimi Nedir ve Nasıl Oluşur?

Karbon birikimi içten yanmalı benzinli ve dizel motorlarda bir HC bileşiği olan yakıtın yanma odasında hava ile yakılması sonucunda meydana gelen kurum adını verdiğimiz karbon depozitlerinin birikmesi ile zaman içinde supap yüzeylerinde, piston yüzeylerinde, yanma odası çeperlerinde ve segmanlar etrafında oluşur. Bu birikimler motorun hava emme kapasitesinde azalma meydana getirir. Hava emme kapasitesi azalan bir motorun volümetrik verimi düşer.

Karbon Birikimi Araçlarda Ne Gibi Problemler Yaratır?

* Silindir kompresyonlarının düşmesi
* Motor gücünde azalma
* Fazla yakıt tüketimi
* Egzoz emisyonlarında artış
* Bozuk rölanti
* Hızlanma kabiliyetinde azalma
* Soğuk havalarda zor çalışma
* Motorun silkeleyerek çalışması

Karbon Temizleme Nedir?

Karbon temizleme içten yanmalı 4 zamanlı benzin ve dizel motorlarda yakıt besleme sistemleri ile supap yüzeyleri, piston yüzeyleri, yanma odası çeperlerini motordan herhangi bir parça sökmeden temizleyen bir sistemdir.

Karbon Temizliğinin Yararları Nelerdir?

* Çok kirli motorlarda %15'e kadar sağlanan yakıt tasarrufu, ortalama olarak %3-5 civarındadır.
* Zararlı egzoz emisyonlarının azalması, benzin motorlarında %40'ın üzerinde, dizel motorlarda ise %75'e ulaşan değerlerde tespit edilmiştir. Partikül emisyonlarında azalma ortalama %30'un üzerindedir.
* Motor performansı artar. Dizel motorlarda gücün genelde %10-bazı ölçümlerde %30-artması normal sonuçtur. Benzinli motorlarda temizleme işleminden önce görülen ilk çalıştırma zorluğu, tekleme, düşük devirde sert çalışma ve benzeri şikayetler ortadan kalkar.
* Karbon temizleme işlemi düzenli olarak (her 25.000 km.de bir) yapıldığında motorun ömrü uzar.
* Parça değiştirilmesine gerek kalmadan bu tür harcamalar önemli ölçüde azalır.
* Bakım ve işçilik masrafları ve süresi azalır. Yakıt enjeksiyon sisteminin dizel motorlarda bakımı bir günü, hatta daha fazla zamanı alabilir. Tüm motorlarda Karbon temizleme işlemi en fazla bir saat sürer.

Karbon Temizleme Niye Etkindir?

Günümüz benzin ve dizel motorlarının kalbi yakıt püskürtme sistemidir. Enjektörler, yakıtı çok ince bir sprey halinde ve konik biçimde püskürtürler. Zamanla ısı, yakıt kirliliği ve kullanım sonucu sistem kirlenmektedir. Enjektörlerin yakıt püskürtme deliklerinin 0,5 mm veya daha küçük çapta olduğunu düşünürsek en ufak kirlenmede tıkanmaları doğaldır. Ayrıca dizel veya benzin motorlarında yanma hücrelerinin, pistonların, valf ve yuvalarının, kısaca yanma dolayısıyla zor şartlarda çalışan parçaların kirlenmeye açık olduğu unutulmamalıdır. "Karbon Temizleme" işlemi yakıt sistemini temizleyerek motoru yenilemekte, ayrıca yanma yüzeylerini yumuşak karbon birikimlerinden arındırmaktadır.

Karbon birikimi hangi durumlarda ve şartlarda oluşur?Zararları nelerdir?Ben de bunu müsadenizle burada irdeleyeyim.

Karbon birikimi(Karbon elementinin amorf=şekilsiz çok ince olan, toz bir şeklidir,lamba isi gibi) araçlarda motor kısmındaki yanma odasında,yeterli,tam yanma sağlanamaması(Oksijen azlığı ya da yakıt fazlalığı),gaz brülörlerinde(Doğal gazlı,lpg'li veya eski gaz ocaklarında) oksijen(hava) eksikliğinde ve bunun gibi her türlü yakıtın yetersiz ve az oksijen(Hava) ile yanabilmesinden oluşabilmektedir.Sanayide kullanılan,oksi-asetilen hamlaçlarının,ilk çalıştırmada oksijenin az olarak verilmesiyle de kendini göstermektedir.Bazı uygulamalarda da karbonla sertleştirme dediğimiz yöntemde(Makinacılıkta),bu istenilen bir yanma şeklidir de aslında.

Motorlu araçların ilk çalışmasında veya daha sonraki evrelerinde de eğer yakıt sistemi(Karbüratör,enjektör) gereğinden fazla olacak şekilde, yakıtı yanma odalarına gönderiyorsa,giren hava(Oksijen) de bu yakıtı, tam olarak yakamayacak derecede düşükse,kurum oluşması kaçınılmazdır.Oluşan bu kurum sekman,buji,ısıtma bujisi,enjektör,yanma odası,vb. kritik yerlerde de birikinti yaparak,motor verimini düşürebilmekte ve ayni zamanda bu parçaların ömrünü de kısıtlamaktadır.

Oluşmasını önlemenin yolu;benzinli ve karbüratörlü araçlarda, karbüratörün zengin karışım yaparak yanma odasına benzin+hava karışımını göndermesini önlemek,ayarları tam yanmanın sağlanacağı optimal(En iyi bir seviyeye) çekebilmekle mümkün olabilmektedir.

Dizel veya benzin püskürtmeli(Enjeksiyon sistemli) sistemlerde de,enjektör ayarlarının yine optimal,yani en iyi durumuna getirilmesiyle(Enjektör ayarı) başarılabilmektedir.Bu ayarı bozuk olan araçlar,egzoz borularundan havaya saçtıkları koyu renkli,vapur bacası misali dumanlarıyla da kendilerini açıkça,güzel dünyamız atmosferini kirleterek gösterebilmektedirler.Karbon kurumu biriken bujilerde, ateşleme kıvılcımı da daha güç yanma odasında çakabilmekte,bu da ateşleme sisteminin verimini düşürmekte,çoğu zaman motorda,ilk çalıştırmadan sonraki zaman dilimlerinde dahi,ciddi vuruntular olabilmesine bile yol açabilmektedir.Bu durum, motorunun ateşleme sisteminden yüksek verim bekleyen herkes için, büyük önem de taşıyabilmektedir aslında.

Gaz yakıcılar(Yani, her türlü kaloriferin brülörü,doğalgaz,lpg,jeneratör gazı,su gazı,metan,asetilen hamlaçlarının, yakıcı olarak hava veya saf oksijenle yakılması durumlarında) konusunda da,yine yeterli oksijen(Hava) miktarının, is(Kurum) oluşturmayacak şekilde oksijen(Hava) ayarının yapılabilmesi neticesinde,tam yanma sağlanıp,karbonlu(İsli) yanmama durumu sağlanabilmektedir.

Bu tip sorunlu motorları karbüratörden püskürtülen sprey bir temizleyici ile temizlendigini görmüştüm.

..Faydası varmı?
..Adı nedir?
..Dozajı varmı?
Bunlara yanıt bulabilirmiyiz.

İlk yazılan bilgi ;

http://forum.donanimhaber.com/m_13424272/tm.htm

sitesinde ikinci konu başlığı olarak bulunan; "Karbon Birikimi Nedir ve Nasıl Oluşur" makalesinin bu başlıklı konusu,"OTOMOBİL BAKIMI ve TEKNİK KONULAR"'dan aynen "alıntı" yapıldığı belirtilmeden (Ben "alıntı" ibaresini göremedim,belki yanlışlıkla silinmiştir!)aynisi, orijinal olarak,aslı değiştirilmeden bu foruma geçirilmiştir.Böylesi bir durumda da, hepimizin bildiği üzere,bazı durumlarda, bu büyük bir suç sayılabilmektedir.(Araştırılıp,tespit edilmesi halinde.)(Veya emeğe saygı anlamında genellikle tercih edilen bir şeklidir diyelim.)Ben ikinci yazıda,dikkat edildiyse, alıntı ibaresi kullanmadım,çünkü tümü kendi yazdığım bir fikir yazısından ibaret idi.

http://www.federalotomotiv.com/Enjektor_Temizleme_Cihazi-61-tr-urun.html

Bu konuyla ilgili bilgi veren bir siteyi de, tesadüfen nette dolaşırken buldum.12 volt akü ile çalışıp,enjektör test ve temizliğini yapabilen bir cihazdır.Teknik özellikleri de, sitesinde ayrıntılı bir şekilde açıklanmaktadır.Faydalı olup olmadığını(Hiç şimdiye kadar kullanmadığımdan dolayı bilemiyorum) ve uygulanma dozajını da tam olarak bilmiyorum,ancak biraz araştırma ve inceleme neticesinde de,kolaylıkla ortaya çıkarılabilir kanısındayım.Saygılarımla.