Topraklama Tesisatı Periyodik Kontrolleri

[greyman43]

Topraklama tesisatı periyodik kontrolleri yapmaya yetkili personelim. Ölçüm yaptığım panolarda bazen giriş elemanı olarak pako şalter, sigortalı yük ayırıcılı şalter veya kompakt şalterlerle karşılaşıyorum. Rapor hazırlarken sınır değer hesaplamasında:
50V/Ia formülüne göre bir sonuç buluyorum.
Sorum şu: Yukarıda bahsettiğim devre elemanları için Ia değeri ne olmalı? Veya bu elemanların olduğu bir devre için topraklama direnci sınır değeri belirlenebilir mi?

Otomatik sigortalarda c tipi için *10, B tipi için *5 olarak
KAKR elemanlarında da Ia için 0,3 ya da 0,03 değeri olarak hesaplanıyor biliyorum.

 

[kocamanusta]

Topraklama tesisatı periyodik kontrolleri yapmaya yetkili personelim. Ölçüm yaptığım panolarda bazen giriş elemanı olarak pako şalter, sigortalı yük ayırıcılı şalter veya kompakt şalterlerle karşılaşıyorum. Rapor hazırlarken sınır değer hesaplamasında:
50V/Ia formülüne göre bir sonuç buluyorum.
Sorum şu: Yukarıda bahsettiğim devre elemanları için Ia değeri ne olmalı? Veya bu elemanların olduğu bir devre için topraklama direnci sınır değeri belirlenebilir mi?

Otomatik sigortalarda c tipi için *10, B tipi için *5 olarak
KAKR elemanlarında da Ia için 0,3 ya da 0,03 değeri olarak hesaplanıyor biliyorum.

öncelikle koruma elemanının termik/manyetik açma kabiliyeti olmalı ki hesabın içine girebilsin. (umarım şimdi pako şalteri boşa çıkarmışsınızdır)

ayrıca kontrolünü yaptığınız yerin topraklama sistemine göre de hesaplama değişir.

yukarıda bahsettiğiniz diğer kesiciler dahili veya harici olarak RCD ile açtırılabiliyorsa (TT):

Ra= 50/Ia
Ra: topraklama sınır direnci
Ia: RCD'nin ayarlı açma akımı (bu KAKR veya harici toroid akım trafosuna bağlı bi RCD olabilir)

TN-S sistem ise ve 32A'ya kadar olan priz-aydınlatma devreleri hariç (biraz daha detay var ama şimdilik bu kadar yeterli):

Zs= 230/Ia
Zs= sınır çevrim empedansı
Ia= koruma elemanın tip ve açma eğrisine hesaplanan ani açma akımı (örneğin B tipi bir MCB ise Ia= In.5'tir)

 

[greyman43]

öncelikle koruma elemanının termik/manyetik açma kabiliyeti olmalı ki hesabın içine girebilsin. (umarım şimdi pako şalteri boşa çıkarmışsınızdır)

ayrıca kontrolünü yaptığınız yerin topraklama sistemine göre de hesaplama değişir.

yukarıda bahsettiğiniz diğer kesiciler dahili veya harici olarak RCD ile açtırılabiliyorsa (TT):

Ra= 50/Ia
Ra: topraklama sınır direnci
Ia: RCD'nin ayarlı açma akımı (bu KAKR veya harici toroid akım trafosuna bağlı bi RCD olabilir)

TN-S sistem ise ve 32A'ya kadar olan priz-aydınlatma devreleri hariç (biraz daha detay var ama şimdilik bu kadar yeterli):

Zs= 230/Ia
Zs= sınır çevrim empedansı
Ia= koruma elemanın tip ve açma eğrisine hesaplanan ani açma akımı (örneğin B tipi bir MCB ise Ia= In.5'tir)

Soruya alakanız için teşekkür ederim. Pako şalterleri sınır değer hesaplamalarına hiçbir zaman katmadım. Açtırma yapma özelliği olan elemanlar ile hesaplamalar yapıyorum. Sadece bir husus var bilgi kirliliği olduğunu düşündüğüm o da şudur

Sistemde bir KAKR varsa Ia değerimiz belli 300 mA ya da 30 mA veya hangi ayarda ise o değer.

Peki sistemde KAKR yok ise ve örneğin 1250A kompakt şalterimiz var ise Ia değerimiz ne olacak?

Şalter üzerinde bulunan 2 adet Akım ayar sahasından biri bizim Ia değerimizi mi veriyor yoksa C tipi AOS lerde olduğu gibi In*10 bizim Ia değerimiz mi oluyor?

Ekteki fotoğrafta bir markaya ait 1250 şalterin bahsetmiş olduğum akım ayar kısmı gözüküyor.


Şunu da belirtmek isterim ölçüm yaptığımız firmalarda fabrika geneli KAKR yoksa biz zaten bu sitemin tesis edilmesi gerektiğini belirtiyoruz.

 

[kocamanusta]

Soruya alakanız için teşekkür ederim. Pako şalterleri sınır değer hesaplamalarına hiçbir zaman katmadım. Açtırma yapma özelliği olan elemanlar ile hesaplamalar yapıyorum. Sadece bir husus var bilgi kirliliği olduğunu düşündüğüm o da şudur

Sistemde bir KAKR varsa Ia değerimiz belli 300 mA ya da 30 mA veya hangi ayarda ise o değer.

Peki sistemde KAKR yok ise ve örneğin 1250A kompakt şalterimiz var ise Ia değerimiz ne olacak?

Şalter üzerinde bulunan 2 adet Akım ayar sahasından biri bizim Ia değerimizi mi veriyor yoksa C tipi AOS lerde olduğu gibi In*10 bizim Ia değerimiz mi oluyor?

Ekteki fotoğrafta bir markaya ait 1250 şalterin bahsetmiş olduğum akım ayar kısmı gözüküyor.


Şunu da belirtmek isterim ölçüm yaptığımız firmalarda fabrika geneli KAKR yoksa biz zaten bu sitemin tesis edilmesi gerektiğini belirtiyoruz.

prensip aynı olduğu hesaplama değişmez. kabaca şöyle açıklamaya çalışayım:

In: kompakt şalter anma akımı
Zs: sınır çevrim empedansı
Ia: kompakt şalterin ayarlı olduğu ani açma akımı

kompakt şalter üzerinde belirtilen I2 akımıyla (zaman gecikmesi) seçicilik sağlanıyor. yine başka bi dip siviçle (I>I2) ani açma sağlanıyor. yani I3, ani açma akımı.

I2= In*4.5
I2= 1250*4.5
I2= 5625
I3=Ia= (I>I2) ~5650A

Zs= 230/5650
Zs= 0.040 ohm

toprak hatasında kompakt şalterin (ani) açması için ya gereken sınır çevrim empedansı yakalanacak ya da RCD düzeneği kurulacak.

not: net bi hesap için kompak şalterin ayarları ve açma eğrileri daha detaylı incelenmeli.