A. selam, sn. çaylakelektrikçi. Bağlanacak UPS, eğer line-interaktif tipse, line-interaktif UPS ‘lerde şebeke kesik değilken by-pass’la MR cihazına şebekeden gelen akım UPS röleleriyle kendi içinden (düz) gitmiş olur, bu esnada sadece UPS’deki iç elektroniği besleyecek daha cuzi akım bu şebekeden çekilir. Online tiplerinde ise daima şebekeden izole olarak kendi aküleriyle elektrik kesikken/değilken sürekli AC>DC ve DC>AC sürekli iç dönüşümleriyle (24/24 saat, bu UPS açık olduğu sürece) bağlanan yükü beslemiş olur. O tipte de kademeli olarak gittikçe artan yük talebiyle online UPS'nin verdiği güç de kademeli olarak artmış olur.
Line-inreaktif tipte, şebeke kesilince jeneratör devreye alınıncaya kadar UPS'nin aküleriyle inverterinden bağlı olduğu MR cihazı kesintisiz olarak çalıştırılır. MR cihazı kapalıysa veya çıkıştaki prizleri boştaysa tam (80 kVA) çıkış gücünü UPS bu anda vermeye çalışmaz, daha düşük bir gücü şebeke elektriği kesikken beklemede (standby'da) kaldığında daha sınırlı (cuzi) bir gücü aküleriyle içten verir. Ama şebeke elektriği olup da by-pass’la elektriği düz geçirdiği bir halinden elbette çektiği güç değeri şebeke kesikken daha fazladır. MR cihazı son güçle çalıştırılıp 80 KVA’lık gücü tam çekmek istediğinde, UPS o zaman 80 KVA’lık gücü max. etiket gücüne göre, kendisinden talep edilen bu güç arttıkça kademeli olarak verdiği bu gücü çıkışında artırarak son güç sınırına kadar verebilir.
UPS gücünü, kesintide besleyeceği cihaz (MR) gücüne birebir eşit seçebilmek kendi kanımca çok doğru değildir, her ne kadar UPS servisinin bunu çok yeterli görmesine rağmen ayni güçle (80 kva olarak her ikisi eşit olarak) seçimi, sürekli çalışma ve akünün o anki iç şartlarına göre bazen kritik kalabilir, bu yüzden 100-120 kVA veya daha yüksek, bir emniyet payıyla birlikte daha yüksek seçilmesi daha uygun olur, böylece UPS her şartta bir kritiğe düşmeden kesintilerde elektriği daha garantili olarak verebilmiş olur. Zaten UPS'nin kendi kullanım talimatlarında bu UPS’nin bu kVA (net kwatt değeriyle) değeriyle ona bağlanacak olan yükün UPS'nin kendi kVA değerinden daha büyük veya tam eşit olmaması gerektiği yazılarak da belirtilmiş olması lazımdır. Bu montajı ve doğru UPS gücü (kVA) seçimini yapmadan önce bu kullanım talimatlarını mutlaka dikkatlice okumanız gerekiyor.
* MR cihazı cos fi katsayısı değerine göre 80 kVA’da net kwatt gücünü buna göre çeker, UPS’ler ise kendi cos fi katsayı değerine göre 80 kVA’da net kwatt gücünü çok net üretebilmiş olurlar, yani hem MR cihazının hem UPS’nin cos fi katsayılarını da göz önüne alarak birbirlerine göre olan net watt güçleri üzerinden en doğru kıyası buna göre yapmanız gereklidir. Şebekedeki sigorta ve diğer aksamlar açısından MR’in ilavesiyle bu son haliyle bir sıkıntı olamayacağını düşünüyorum. Yine de bu konuda diğer üstatlarımın yorumlarına da konuyu açık olarak bırakıyorum. Bir de bu MR cihazı, ilk akım verildiğinde ayni elektrik motorlarında çekilen demeraj akımını çekiyor mu, MR'ın kendi üreticisiyle veya kendi yetkili servisiyle görüşüp bunu net öğrendikten sonra bu UPS'nin kVA'sını daha emniyetli olarak buna göre de belirlemelisiniz. Kolay gelsin.