1. Forumumuzda alt yapı değişikliği yapılmıştır. sorun yaşayan üyelerimiz buradan hata bildirimi yapabilirler.

Yeni Yüzyılın Favori Enerji Kaynağı Hidrojen ve Elde Etme Yöntemleri

Konusu 'Yenilenebilir ve Yenilenemez Enerji Kaynakları' forumundadır ve genç arkadaş tarafından 8 Şubat 2012 başlatılmıştır.

  1. genç arkadaş
    Çevrimdışı

    genç arkadaş Yönetici Yönetim Ekibi Yönetici

    Katılım:
    8 Mart 2007
    Mesajlar:
    3.728
    Beğenilen Mesajları:
    495
    Ödül Puanları:
    83
    Meslek:
    Teknik Öğretmen

    Ümit Kemalettin TERZİ - Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü
    Burak ALTUNBAŞ - Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Eğitimi Bölümü

    FOSİL YAKITLARIN HIZLA TÜKENMESİ VE KÜRESEL ISINMA, BİLİM İNSANLARINI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARINA YÖNELTİYOR. BUNLARIN ARASINDA YER ALAN HİDROJEN, YÜKSEK ENERJİ DEĞERİ, HAFİFLİK VE HAVAYA KOLAYLIKLA KARIŞABİLME GİBİ ÖZELLİKLERİ İLE ÖN PLANA ÇIKIYOR.

    Teknolojinin sürekli olarak gelişmesi ve bunun sonucunda yükselen bir ivme ile enerji talebinde bulunması, bu talebi karşılama zorunluluğu doğurmuştur. Günümüzde enerji ihtiyacının büyük bir kısmı fosil kaynaklarla karşılanmakta ve bu kaynaklar hızla tükenmektedir. Tükenen fosil yakıt rezervleri ve meydana gelen geri dönüşümü olmayan çevre sorunları, insanlığı yenilenebilir enerji kaynakları üzerine araştırmaya yöneltmiştir. Bu kaynaklardan biri de hidrojendir. Hidrojen enerjisi "21. yüzyılın enerji taşıyıcısı" olmaya en büyük adaylardandır. Hidrojen, yeryüzünde en sık bulunan elementtir. Hidrojen oksijen ile yüksek bir enerji değeri ile yanıp suya dönüşür. Çok hafiftir ve kolaylıkla hava ile karışabilir. Yalnızca bu özellikleri bile hidrojenin geleceğin yakıtı olmasına aday olmasını sağlar. Fosil yakıtların yeryüzüne ve atmosfere verdiği zararlar göz önüne alındığında bunu önemi daha iyi anlaşılacaktır. Hidrojenin doğada saf halde bulunmamasından dolayı çeşitli elde etme yöntemleri geliştirilmiştir. Bu çeşitli yöntemlerden en çok kullanılanları ise fosil yakıtlardan hidrojen elde etme yöntemleridir.

    Bu gibi yöntemler, hidrojenin ana kullanım nedenleri olan "fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltma" ve "temiz enerji kullanımı" gibi nedenlerle bağdaşmamaktadır. Ancak gelişen teknoloji ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarıyla hidrojen elde yöntemleri giderek çeşitlenmekte ve bu yöntemlerle üretimin payı artmaktadır.

    1. GİRİŞ
    Günümüzde en önemli sorunlardan biri; fosil yakıt kullanımından kaynaklanan CO2 emisyonu nedeniyle atmosferdeki sera etkisinin giderek artması ve bunun dünya sıcaklığını yükseltmesidir. Önlem alınmazsa sıcaklığın hızlı bir şekilde yükselmesi kaçınılmaz olacaktır. Bunun sonucunda yüzey oranları değişeceği gibi iklim dengesi bozulacak, bugünkü tarım alanları kurak alanlara dönüşecek, insanlığın yaşamı sınırlanacaktır. Bu aşamada dünyanın çevreye zarar vermeyecek ve istenilen verimde diğer enerjilere dönüşebilen yeni bir yakıta ihtiyacı vardır. Bu konuda 21. yüzyılda damgasını vuracak enerji kaynağı ise hidrojen olacaktır. Hidrojen enerjisini kaçınılmaz yapan diğer bir olgu ise fosil kaynaklı yakıtların tükeniyor olması ve maliyetinin artmasıdır. Bu durum, enerjide yeni kaynaklara olan ihtiyacı artırmakta ve arayışa yönlendirmektedir. Bu gelişmelerin farkında olan dünya, bilimsel çalışmalara hız vermekte ve teknolojik gelişmelere küçümsenmeyecek derecede önemli kaynaklar aktarmaktadır.

    2. HİDROJEN
    Elementlerin en hafifidir. Hidrojen kelimesi Yunanca'da "su" anlamına gelen "hydro", ve "oluşturan" anlamına gelen "genes" sözcüklerinden gelmektedir. Hidrojen evrendeki atomların %90'dan fazlasını, toplam kütlenin 3/4'ünü oluşturur. Buna rağmen doğada saf halde bulunmaz. Ancak çeşitli yöntemlerle elde edilebilir. Hidrojen, yeryüzünde esas olarak oksijen ile su bünyesinde bileşik yapar. Fakat canlı bitkiler, petrol, kömür gibi organik maddelerde de bulunur. Hidrojen kullanımın birçok avantajlı yönü vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
    1. Zararlı emisyon oluşturmaz, çevre dostudur.
    2. Isıl yanma verimi yüksektir.
    3. Fosil yakıtlara karşı alternatiftir.
    4. Yenilenebilir ve depolanabilirdir.
    5. Mevcut yakıtlar ile birlikte kullanılabilir.

    3. HİDROJEN ELDE ETME YÖNTEMLERİ

    [​IMG]
    Şekil 1 - Hidrojen eldesinde yöntemlerin kullanım oranı (2005)

    Hidrojen, yakıtlar içerisinde çevresel açıdan en temizi olmasına rağmen elde edilmesinde en ucuz ve en sık kullanılan yöntemler fosil yakıtlardan elde etme yöntemleridir. Bu gibi yöntemler, hidrojenin ana kullanım nedenleri olan "fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltma" ve "temiz enerji kullanımı" gibi nedenlerle bağdaşmamaktadır. Ancak gelişen teknoloji ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarıyla hidrojen elde yöntemleri çeşitlenmekte ve bu yöntemlerle üretimin payı artmaktadır.

    Şekil 1'de belirtilen 2005 kullanım oranlarına göre yöntemlerin %96'sında fosil kaynaklar aracılığıyla hidrojen elde edilmektedir. Geriye kalan elektroliz ve diğer yöntemlerin neredeyse hepsi yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak hidrojen elde edilen yöntemlerdir.

    [​IMG]
    Şekil 2 - Kullanım ve depolamaya kadar hidrojen elde aşamaları


    Şekil 2'de de görüldüğü gibi hidrojen elde etme yöntemlerini genel olarak fosil yakıtlardan hidrojen eldesi, yenilenebilir enerjiyle hidrojen eldesi ve nükleer yakıtlardan hidrojen eldesi olarak üçe ayırabiliriz. Fosil yakıtlar; enerji girişi, buhar reformasyonu ve ayrıştırma gibi aşamalardan geçer. Genellikle su buharı ve oksijen ile birleştirilerek hidrojen, karbonmonoksit ve karbondioksit elde edilir ve hidrojen diğerlerinden ayrılır. Yenilenebilir enerjiyle hidrojen eldesinde ise genellikle yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrik enerjisi suyun elektrolizinde kullanılarak hidrojen elde edilir veya yüksek sıcaklıkta suyu parçalayarak ya da biyokütle yakılarak hidrojen elde edilir. Nükleer kaynaklarla hidrojen eldesinde ise radyoaktif atık vasıtasıyla elektroliz sonrası hidrojen elde edilmesi mümkün olmaktadır.

    3.1. Fosil Yakıtlardan Hidrojen Eldesi

    3.1.1. Doğalgazın Buhar Reformasyonu
    Hidrokarbonların buhar reformasyonu, hidrojen üretimi için en yaygın, ekonomik ve verimli yöntemdir. Yöntemde verim %70 civarındadır. ABD hidrojen üretiminin %95'ten fazlası, dünya üretimininse %48'i bu yöntemle üretilmektedir [1]. Bu süreç iki adıma bağlıdır:

    a) Doğalgaz Reformasyonu
    İlk süreç metan (CH4) gazının 750°-800°C'de buharla reaksiyona girerek birincil derecede hidrojen (H2) ve karbon monoksit (CO) gazı içerikli sentetik gaz üretilmesini içerir [1].

    b) Değişim Reaksiyonu
    Su-gaz değişim reaksiyonu diye bilinen ikinci süreç, ilk reaksiyonda üretilenlerin katalizör eşliğinde buharla reaksiyona girmesi sonucu karbondioksit (CO2) ve hidrojen oluşturmasıdır. Şekil 3'te resmedilen bu süreç; HTS: yüksek derecede değişim (350°C) ve LTS: düşük derecede değişim (190-210°C) olarak iki aşamadan oluşur [1].


    [​IMG]
    Şekil 3 - Reformasyon basamakları, girdi ve çıktılar


    3.1.2. Kısmi Oksidasyon
    Buhar reformasyonuna yakın ve verimli bir reaksiyon da kısmi oksitlenme reaksiyonudur. Verimi %60 civarındadır. Toplam üretilen hidrojen miktarı içinde bu metodun payı yaklaşık %30'dur. Bu durumda doğalgaz ve oksijen, reformasyon koşullarında birbirine karıştırılır. Doğalgaz oksijen ile reaksiyona girdiğinde ısı açığa çıkar ve yaklaşık 1300 ile 1400°C'lik sıcaklık meydana gelir. Burada oluşan ısı, geride kalan metan gazının yakılmasında kullanılır. Reaksiyon bu döngüde sürer gider [2].

    3.1.3. Gazlaştırma
    Katı enerji kaynaklarının gazlaştırılması genelde 800 ile 2.000°C aralığında 40 bara kadar basınç altında gerçekleştirilir. Bu dönüşüm süreci sonunda hidrojen ve karbonmonoksit açığa çıkar. Yöntemde verim %55 civarındadır. Kullanılan gazlaştırma yöntemlerinin arasına, karbonun gazlaştırılması, basınçsız kömür tozunun gazlaştırılması, basınç altında katı yakıt gazlaştırılması, linyit-yüksek-sıcaklık gazlaştırılması ve biokütle gazlaştırılması da dahil edilebilir [2].

    3.1.4. Kvaerner Yöntemi (Termal Parçalama)
    Yöntemde CO2 oluşmaksızın doğalgaz ya da petrolden elektrik akımı kullanılarak aktif karbon ve hidrojen elde edilir. Geliştirilen bu yöntemle yaklaşık 1600°C gibi yüksek bir sıcaklıkta hidrokarbonlar saf karbon ve hidrojene ayrıştırılabilmektedir. Yöntemde oksijen gerekmediğinden kirletici gaz emisyonu oluşumu da engellemektedir. Yöntemde verim yaklaşık %100'e yakındır. Çıkan ürünlerin yaklaşık %48'i hidrojen, %10'u sıcak buhar ve %40'ı da aktif karbondur. Elde edilen hidrojenin saflığı da çok iyidir [2].

    3.2. Yenilenebilir Enerjiyle Hidrojen Eldesi
    3.2.1. Biyokütleden Hidrojen Üretimi
    Biyokütleden hidrojen eldesi, kömür gazlaştırmasında olduğu gibi piroliz/gazlaştırma yöntemleriyle gerçekleştirilir. Biyokütle, bir reaktör içinde yüksek sıcaklık ve düşük basınç altında işleme alınır. İşlem sonunda hidrojen, metan, karbondioksit, karbonmonoksit ve nitrojen (N2) gibi gazlar elde edilir. Elde edilen gazların oranı kullanılan hammadeye göre değişkendir. Gaz akımlarının yüksek sıcaklıkta bulunmalarından dolayı hidrojen içeriği artar ve bu işlem sonunda oldukça yüksek saflıkta hidrojen elde edilebilir. Tüm sistem, biyokütle hazırlama birimi ve reaktör tasarımı dışında kömür gazlaştırma santraline çok benzer. Ayrıca, biyokütlenin daha düşük kalorifik değerinden dolayı kömür gazlaştırma santralinden daha büyük bir alana kurulmuşlardır [3].

    3.2.2. Güneş Aracılığıyla Hidrojen Üretimi
    a) Suyun Doğrudan Termal Parçalanması (Termoliz)
    Termik ayrıştırma; moleküllerin ısı etkisi ile atomlarına parçalanması anlamına gelir. Su buharı, 1700 °C sıcaklığın üzerine çıkarıldığında hidrojen ve oksijene parçalanır. Su buharını bu derecelere ulaştırabilmek için helyostat (yansıyan güneş ışınlarını belli bir doğrultuya yöneltmeye ve bu doğrultuda tutmaya yarayan bir ayna ile bir ayar sisteminden meydana gelen tertibattır) sistemi kullanılır. Su buharı parçalandıktan sonra oluşan gazlar fırının içinde kurulan bir seramik membran (seçici geçirgen) sayesinde kolaylıkla birbirinden ayrılabilir. Bu membran hidrojeni geçirmeli ancak oksijeni tutmalıdır. Bu işlemin en büyük problemi, reaksiyonu gerçekleştirmek için gerekli olan malzemelerin bu sıcaklığa dayanamamasıdır. İleriki yıllarda daha yüksek sıcaklıklara dayanan malzemeler bulundukça bu yöntem daha yaygın hale gelecektir [2].

    b) Termokimyasal Çevrimler
    Hidrojenin termokimyasal üretimi, termoliz için gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıklarla suyun kimyasal parçalanmasına izin verir.

    [​IMG]
    Şekil 4 - Termokimyasal çevrim


    Şekil 4'te resmedilen bu yöntem, sıcaklığa bağlı olarak değişmekle beraber oldukça yüksek (%40-%50) verim elde etmek mümkündür. Ancak kimyasalların saldığı toksik atıklar ve yüksek sıcaklıklarda malzemelerde oluşan korozyon (metal veya metal alaşımlarının oksitlenme veya diğer kimyasal etkilerle aşınma durumu) problemi metodun gelişmesi için çözülmesi gereken problemlerden biridir [3,5].

    3.3. Elektroliz
    Suyun elektrik akımı vasıtasıyla hidrojen ve oksijene ayrıştırılması işlemine "suyun elektrolizi" denir. Suyun elektrolizini kimyasal reaksiyonla belirtecek olursak aşağıdaki ifadeyi elde ederiz.
    H2O + elektrik H2 + ½O2
    Reaksiyonda da gösterildiği gibi reaksiyon çift yönlüdür. Yakıt pillerinin çalışma mantığı, elektrolizin tam tersidir. Nasıl ki suyu elektrik vasıtasıyla hidrojen ve oksijene ayrıştırıyorsak, hidrojen ve oksijeni birleştirirken de su ve elektrik elde ederiz. Doğru akım kaynağı, yük taşımasını sağlamak için içine tuz, asit ya da baz ilave edilmiş elektrolit içinden geçirilir. Bunun için reaksiyonun oluşumunu sağlayan ancak reaksiyona girmeyen katalizörler (platin gibi) elektrot olarak kullanılır. Akım uygulandığında pozitif elektrot olan anotta oksijen gazı oluşurken, negatif elektrot olan katotta hidrojen gazı oluşur. Oluşan gazların tekrar karışmasını engellemek için her iki hücre arasına ince bir tabaka (diyafram) konulmalıdır. Bu yöntem kullanılarak üretilen hidrojen miktarı toplam üretimin ancak %4'ünü oluşturmaktadır. Çünkü, elektrolizin gerçekleşmesi için oldukça fazla akım gereklidir ve bu yüzden oldukça pahalıdır [2].

    3.4. Biyokimyasal Elde Yöntemi

    Hidrojen elde yöntemlerinden birisi de biyokimyasal elde yöntemidir. Rodospirillum Rumrum türüne ait purpur bakteriler, kilogram başına günlük 3 m3 hidrojen üretebilir. Orman içinde bulunan bazı göllerde su yüzeyinde oluşan kabarcıkların bir kısmı oluşan hidrojenden kaynaklanmaktadır. Pupur bakterileri, göllerin derin bölgelerinde yaşar. Güneş ışığı yardımıyla buralarda bulunan organik maddeleri dönüştürürler. Gerektiği kadar besin aldıktan ve azot ihtiyacını karşıladıktan sonra hücrelerinde meydana gelen bir denge reaksiyonu sebebiyle hidrojen salarlar [2].

    3.5. Hidrojen Sülfürden Hidrojen Eldesi
    Hidrojen sülfür, ülkemizde Karadeniz dip sularında meydana gelen aşırı kirlenme sonucunda oluşmuştur. Hidrojen sülfürün bulunduğu Karadeniz dip suları, oksijen bakımından oldukça fakirdir. Hidrojen sülfürün bulunduğu kısımlarda hiç oksijen bulunmadığından bu kısımlarda canlı varlıklara rastlanmamaktadır. Hidrojen sülfür, yüksek oranda zehir içerir ve ağır bir kokuya sahiptir. Hidrojen sülfürün çevresel zararlarını azaltmak için bu madde bileşenlerine ayrılmalıdır. Ayrışma sonucu ortaya çıkan bileşenler, gaz formdaki kükürt ve hidrojendir. Bilindiği gibi hem H2O'da hem de H2S'de hidrojen bulunmaktadır. Bu iki bileşikten de hidrojen elde edilebilir. Dünya üzerinde H2S'den hidrojen elde etmek için yapılan araştırmalar sürmektedir. H-S bağının parçalanması için gereken enerji suyun elektrolizine göre daha düşüktür. Hidrojen sülfürden hidrojen eldesi, harcanan enerji bakımından suya göre 3,235 kat daha karlıdır. H2S'den elde edilen hidrojen enerjisi, H2O'dan elde edilen enerjiye göre daha karlıdır. Bununla birlikte H2S'den enerji eldesinde ek ürün olarak kükürt açığa çıkmaktadır. Açığa çıkan bu kükürt, endüstriyel alanda kullanılabilmektedir [4].
    Kaynaklar
    [1]. Hydrogen Fact Sheet Hydrogen Production - Steam Methane Reforming (SMR), http://www.getenergysmart.org/files/hydrogeneducation/6hydrogenproductionsteammethanereforming.pdf (21.02.2011).

    [2]. Dr.Mükerrem ŞAHİN Hidrojen Enerjisi Teknolojileri, Anıl Reklam Matbaacılık LTD. ŞTİ. , Ankara, 2006.

    [3]. Hidrojen Nasıl Elde Edilir? » Bilgiustam (21.02.2011).
    [4]. Nihat ÖZTÜRK & Mehmet BİLGİÇ & Cemali ARSLAN, Hidrojen Enerjisi ve Türkiye'deki Hidrojen Potansiyeli, Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, Ankara.
    [5].Aldo Steinfeld & Robert Palumbo, Solar Thermochemical Process Technology, R. A. Meyers Ed., Academic Press, Vol. 15, pp. 237-256, 2001.

    Alıntıdır: 3e Electrotech - Şubat 2012
    Son düzenleme: 8 Şubat 2012
    Entes
    Entes
  2. ŞEF
    Çevrimdışı

    ŞEF Onursal Üye Onursal Üye

    Katılım:
    25 Haziran 2007
    Mesajlar:
    1.916
    Beğenilen Mesajları:
    1.061
    Ödül Puanları:
    513
    Meslek:
    Emekli Elektrikçi Ustası
    10 sene kadar önce elektroliz yoluyla hidrojen elde etmeye çalışmıştım.
    Akım verdikten 3-4 dakika kadar bekledikten sonra hidrojen biriken yere çakmak çaktım, alev 3 mt. yükseldi.
    Deneyi bahçede yaptığım için ağaçların yaprakları alevden yanmıştı. Daha sonra suyu içerken bile korkarak içiyordum.

    Bilgiler için teşekkürler genç arkadaş'ım.
    genç arkadaş bunu beğendi.
  3. ikayserili
    Çevrimdışı

    ikayserili Profesyonel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2007
    Mesajlar:
    810
    Beğenilen Mesajları:
    291
    Ödül Puanları:
    263
    Meslek:
    Endüstriyel Otomasyon Teknikeri
    ortaokulda küçük bir şişeye akü yapmıştık amcaoğlu ile.
    aynı şekilde sayın Şef'in yaptığını yaptık gerisi malum :)
  4. binbaşı
    Çevrimdışı

    binbaşı Onursal Üye Onursal Üye

    Katılım:
    1 Eylül 2011
    Mesajlar:
    2.387
    Beğenilen Mesajları:
    2.124
    Ödül Puanları:
    413
    Meslek:
    mak.müh.liği-öğretmenlik
    Üniversitede öğrenciyken tuzlu suyun kömür çubuklarla yapılan(Sinemacılardan o zamanki sistem olan kömürlü(Grafit çubuklu)ark lambası kalıntılarını toplamıştım,yanılmıyorsam şimdi ksenon veya xenon gaz-ark lambaları kullanılıyor.)elektrolizi sonucu,(Hedef çamaşır suyuydu,hidrojen yan ürün olarak atmosfere atılacaktı) çıkan H2 gazını direkt olarak yakmayıp(Havayla karıştığında patlama riski olduğundan) bir cam tüp içindeki sudan geçirip(Separatörden) böylece hem gazı sistemden ayırmış,hem de çıkan gazın hızını,hafifçe başını ezerek daralttığım tükenmez ucunun metal başlığında arttırıp,(Sürekli yanması için) bir çakmakla yakarak(Gündüz gözle görünmüyordu,ama bir kağıt parçasını kolayca tutuşturarak çok yüksek ısıl değerli bir alev olduğunu bizlere göstermişti.)bana ve olayı izleyen annem,babam ve diğer bir müh.arkadaşıma "Hidrojenin değeri, gücü ve yakıcılığı" gösterisi sunmuştu.Bu yazılan paylaşımlar ve yorumlar ayrıca beni geriye, o eski günlere döndürmüş oldu.

    Hidrojen için çözülmesi beklenilen günümüzün en büyük sorunu, düşük sıvılaştırma sıcaklığı ve depolama imkanlarının kısıtlı,pahalı olabilmesidir.Ancak,asetilen gazının asetonda eriyik olarak saklandığı gibi,pratik ve işlevsel depolama yöntemleri bulunur ve geliştirilebilirse,yapılması düşünülen pek çok projedeki(Uzay araçları,mekikleri projesi hariç,günlük hayattaki projeler) uygulanabilirlik ve pratiklik aşamasında da pürüz olmadan kolaylıkla aşılmış,lpg kadar kolay saklanıp taşınabilen,depolanabilen en ucuz,pratik ve hayati uygulamalı ideal bir gaz olabilecektir.
    Son düzenleme: 10 Şubat 2012
  5. quardian
    Çevrimdışı

    quardian Yeni Üye

    Katılım:
    8 Ekim 2008
    Mesajlar:
    23
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1

    Bende denedim elektroliz olayını ,ancak ben küçük bir adaptörle denemiştim ,gazda uçup gitmesin diye biraz deterjan karıştırdım suya . Baloncukların içinne hapsolan hidrojeni ateşleyince çok hızlı yandığını gördüm. Hidrojen ,propan veya doğal gazdan kat be kat daha yanıcı. Hidrojeni ayırmak kolay önemli olan depolayabilmek. Eğer depolayabilirsek birçok şekilde kullanabiliriz. Şimdilik bu zor ve pahalı sanırım.
  6. GezginN
    Çevrimdışı

    GezginN Yeni Üye

    Katılım:
    12 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    26
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Meslek:
    Elektrik Mühendisliği
    bizde elektroliz olayını denemiştik fakat pek başarılı olamamıştık :p
  7. Meraklı elektrikçi
    Çevrimdışı

    Meraklı elektrikçi Üye

    Katılım:
    14 Ocak 2009
    Mesajlar:
    545
    Beğenilen Mesajları:
    48
    Ödül Puanları:
    28
    Meslek:
    termik santralı elektrik işletme servisi,yüksek ge
    Merhaba arkadaşlar bildiğiniz gibi elektrik üretiminde kullanılan genaratörlerde hidrojen soğutmalıdır. 188 MVA 150 MW 15000V kapasite ile çalışan genaratörlerimizde soğutmayı hidrojen ile yaparız.Onun için hemen hemen her termik vb. santrallarda hidrojen üretim tesisi vardır.Elektroliz yöntemi ile safsudan hidrojen ve oksijen gazı elde ederiz.Hidrojen gazı havadan daha hafif ve ısı geçirgenliği 7 kat daha fazladır, yani ısıyı üzerine alması çok iyi olduğu için genaratörün içinde stator ve rotor sargılarının heryerinde hidrojen sirküle ettirilir ve ısıyı üzerine alır.Hidrojeni soğutmak içinde soğutma suyu paketleri vardır.Hem üretim aşamasında hemde generatör gibi yüksek gerilim üreten kapalı bir kabın içinde soğutucu olarak kullanılması azami dikkat isteyen bir çalışmadır takdir edersiniz.Hidrojenin BOR madeni üzerine işlenerek taşıtlarda kullanılabileceğini okumuştum.Bir şekilde hidrojen hayatımıza daha fazla girdiğinde şimdiki benzin istasyonları gibi Hidrojen üretim ve dolum tesislerini görmek mümkün olacak.
    genç arkadaş bunu beğendi.
  8. ŞEF
    Çevrimdışı

    ŞEF Onursal Üye Onursal Üye

    Katılım:
    25 Haziran 2007
    Mesajlar:
    1.916
    Beğenilen Mesajları:
    1.061
    Ödül Puanları:
    513
    Meslek:
    Emekli Elektrikçi Ustası
    Sayın Meraklı Elektrikçi.
    Benim asıl düşüncem, arabalarda kullanılacak olan hidrojeni anında araba üzerinde üretmek. Motora bağlı elektrik üreten bir şarj dinamosu zaten mevcut. Bu dinamodan alınan elektrik ile anında elektroliz olayını gerçekleştirip, direk motora verilemezmi ?
    Şayet böyle olabilirse dışarda üretilen hidrojeni satın almak, depolamak gibi bir derdimiz kalmaz. Aracı ilk çalıştırmak için ihtiyacı olan az bir hidrojeni saklamak için küçük bir depo ihtiyacı belki olabilir ama o da çözülür nihayetinde.

    Ne dersiniz, böyle bir çalışma yapılamazmı ?
  9. Meraklı elektrikçi
    Çevrimdışı

    Meraklı elektrikçi Üye

    Katılım:
    14 Ocak 2009
    Mesajlar:
    545
    Beğenilen Mesajları:
    48
    Ödül Puanları:
    28
    Meslek:
    termik santralı elektrik işletme servisi,yüksek ge
    Sayın ŞEF ilk yapılan oda büyüklüğündeki ilkel bilgisayarlardan şimdi cebimize sığan cep bilgisayarlarına nasıl geldiysek sizinde belirttiğiniz gibi araç içine sığan ve hidrojen üreten cihazlar ve bunu aracı harekete geçirecek enerjiye dönüştüren techizat yapılabilir.Şuan kullandığımız elektroliz cihazı 2 mt.eninde 3 mt. derinliğinde 4 mt yüksekliğinde bir cihaz.Güç ve kumanda panosu,gazometresi,kimyasal koh çözelti hazırlama tankı vs. derken bir o kadar daha hacimsel yer kaplar.Tabi tüm bunlar koskoca 4 adet 150 mw lık grubun ihtiyacı için üretim tesisi ve 60 ların 70 lerin teknolojisi.150 kg/cm2 basıncla tüplere stoklanan hidrojen genaratör soğutması için genaratör içinde 2 kg/cm2 basıncı sabit tutmak için kullanılır.Araçlar için daha küçük kapasite gerekeceğinden enson teknoloji ile çok uygun ölçülerde modern bir üretim tesisi çok rahat yapılır ve belkide vardır :) İhtiyacımız olan saf su,DC.enerji ile çalışan elektroliz cihazı,KOH (potasyum hidroksit) çözelti,pompa,stok tankı ve valfler...ayrıca bu işlem sonunda bonus olarak :) h2O dan açığa çıkan oksijen gazınıda istersek ayrı bir tesisat ile depolayıp kullanabiliriz....
  10. mucitman
    Çevrimdışı

    mucitman Yeni Üye

    Katılım:
    22 Nisan 2012
    Mesajlar:
    1
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1

    Merhaba,
    avrupada, amerikada araçlarda hidroliz ile hidrojenin yakıt olarak kullanıldığını gösteren youtube da yüzlerce video var.Meraklılar için örnek bir link aşağıda Hydrogen Hybrid 3 - YouTube .
Benzer Konular
  1. dadas15
    Mesaj:
    1
    Görüntüleme:
    1.188
  2. cpurescue
    Mesaj:
    11
    Görüntüleme:
    3.407
  3. egzantrik1453
    Mesaj:
    12
    Görüntüleme:
    3.622
  4. mui
    Mesaj:
    4
    Görüntüleme:
    529
  5. ErkanSANCAR
    Mesaj:
    13
    Görüntüleme:
    1.662
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş