Yanlış Kompanzasyon Felakete Yol Açar mı?

[CEVDET ÇALIK]

 

[sdag]

Ekli dosyayı görüntüle 118543
Ekli dosyayı görüntüle 118544
Ekli dosyayı görüntüle 118545
Ekli dosyayı görüntüle 118546

Üstat kompanzasyon sistemlerinde kullandığımız kondansatörlerin etıket değerlerinde,

Un 400V 415V ve 440V olarak belirtiliyor. Bu kullanılan kondansatörler harmonik etkilerden korunuyor diyebilir miyiz?

 

[CEVDET ÇALIK]

Harmoniklerden korunmak için reaktör şarttır. Ancak reaktör kullandığınız anda, kondansatörün yüksek nominal gerilimi minimum (440 V ) sahip olması bir zorunluluk haline gelir, aksi takdirde gerilim yükselmesi nedeniyle yine arızalanır.

 

[bsgorkem]

Merhabalar kompanzasyon ile ilgi elinde döküman olan varmı birde nasıl kurulur hesabi nasıl yapılır gibi bilgileri olan varmı

 

[emodiyator]

Harmoniklerden korunmak için reaktör şarttır. Ancak reaktör kullandığınız anda, kondansatörün yüksek nominal gerilimi minimum (440 V ) sahip olması bir zorunluluk haline gelir, aksi takdirde gerilim yükselmesi nedeniyle yine arızalanır.

sn. @CEVDET ÇALIK burada bir konuyu açığa kavuşturmak gerekir. Reaktör ile harmonik filitre şekil olarak benzer olsalarda aynı şey değildir. İşlevsel olarak da farklıdır, birinin (harmonik filitre) görevi devre empedansını kaydırarak karmoniklerin sisteme zararını minimum seviyeye düşürmektir. Reaktör ise kapasitif yükleri kompanze ederek faz açısını istenilen düzeye getirmektir. Bir çok kullanıcı arkadaşımızın bunları birbirine karıştırdığını görüyorum. Yukarıda anlattığınız bilgiler harmonik filitreli kompanzasyon için geçerlidir , fakat günümüzde kapasitif yükler daha ağırlıklı olduğu için harmonik filitreli kompanzason bu yüklere çözüm olmamaktadır. Örnek verirsek sistemdeki yük endüktif reaktif ve sistemde harmonik varsa sizin yukarıda anlattığınız çözümler uygulanabilir. Fakat tersi durum ve günümüzde bolca yaygın görülen kapasitif reaktif+ harmonik duruma bu sistemler cevap veremez. Şöyle izah edeyim harmonik filitreler kondansatöre seri bağlanarak filitre görevini yaptığı için sistemin faz açışını kapasitif bölgeye kaydırır reaktifiniz kapasitif ise bu istenen bir durum değildir. Bu nedenle çözüm olmaz.

 

[sdag]

sn. @CEVDET ÇALIK burada bir konuyu açığa kavuşturmak gerekir. Reaktör ile harmonik filitre şekil olarak benzer olsalarda aynı şey değildir. İşlevsel olarak da farklıdır, birinin (harmonik filitre) görevi devre empedansını kaydırarak karmoniklerin sisteme zararını minimum seviyeye düşürmektir. Reaktör ise kapasitif yükleri kompanze ederek faz açısını istenilen düzeye getirmektir. Bir çok kullanıcı arkadaşımızın bunları birbirine karıştırdığını görüyorum. Yukarıda anlattığınız bilgiler harmonik filitreli kompanzasyon için geçerlidir , fakat günümüzde kapasitif yükler daha ağırlıklı olduğu için harmonik filitreli kompanzason bu yüklere çözüm olmamaktadır. Örnek verirsek sistemdeki yük endüktif reaktif ve sistemde harmonik varsa sizin yukarıda anlattığınız çözümler uygulanabilir. Fakat tersi durum ve günümüzde bolca yaygın görülen kapasitif reaktif+ harmonik duruma bu sistemler cevap veremez. Şöyle izah edeyim harmonik filitreler kondansatöre seri bağlanarak filitre görevini yaptığı için sistemin faz açışını kapasitif bölgeye kaydırır reaktifiniz kapasitif ise bu istenen bir durum değildir. Bu nedenle çözüm olmaz.

Üstat daha önce harmonik sistem kurmadım ve saha da görmedim. Harmonik fıktre ve reaktör farkını anlattığınız gıbı biliyorum. ıkı sorum olacak, harmonik fıltreler her iki reaktifte de serı mı bağlanır? Birde harmonik filtre gereksınımı hangi tesislerde daha çok gerekebilir?

 

[CEVDET ÇALIK]

Merhaba,

Harmonik Filtre Bağlantısı​

Harmonik filtrelerin temel bileşeni olan harmonik filtre reaktörleri, kompanzasyon sistemindeki kondansatörlere (kapasitif reaktif elemanlara) serı bağlanır.

Amacı: Kondansatörlerle birlikte bir filtre devresi oluşturarak, sistemde harmonikler nedeniyle oluşabilecek tehlikeli rezonans durumunu önlemektir.

Harmonik Filtre Gereksinimi Olan Tesisler​

Harmonik filtre gereksinimi, doğrusal olmayan (non-lineer) yüklerin yoğun olduğu tesislerde fazladır.

Başlıca Tesis Tipleri:

1. Üretim Tesisleri ve Fabrikalar: Özellikle hız kontrol cihazları (VFD/Sürücüler), kaynak makineleri ve endüksiyon fırınlarının kullanıldığı yerler (Tekstil, Metal, Çimento, Otomotiv Sanayileri).
2. Veri Merkezleri ve Kritik Binalar: Kesintisiz Güç Kaynakları (UPS) ve büyük sunucu sistemlerinin yoğun olduğu tesisler.
3. Büyük Ticari Binalar: Elektronik balastlı ve LED aydınlatma sistemlerinin bolca kullanıldığı AVM'ler, oteller ve büyük ofisler.

Genel Kural: Tesisinizde ne kadar çok elektronik kontrollü cihaz varsa, harmonik filtreye o kadar çok ihtiyacınız vardır.

 

[fgencal]

@sdag Cevdet beyin anlattığı reaktör harmonik filtre reaktörü diye geçer. Kondansatörlere seri olarak bağlanır amacı kondansatörlerin harmonik akımlar çekerek, rezonansa girerek arızalanmasını önlemektir. Harmonik filtre farklı birşeydir. Aslında yapı olarak aynı ama işlev olarak farklı. Harmonik filtre dendiğinde bu sefer reaktör ve kondansatör üzerinden harmonik akımların akması amaçlanır.

 

[CEVDET ÇALIK]

Sn. fgencal
Öncelikle değerli katkınız ve konuya gösterdiğiniz hassasiyet için teşekkür ederim. Haklısınız, teknik terminolojideki ufak farklılıklar bazen kafa karışıklığına neden olabiliyor.

Temelde İkimizin de Söyledikleri Doğru ve Birbirini Tamamlıyor

1. Reaktörün Temel Amacı : "Harmonik filtre reaktörü" olarak adlandırdığımız bu bileşen, kompanzasyon kondansatörlerine seri bağlanır. Ana ve en kritik görevi, kondansatörlerin şebekedeki harmonik akımları çekerek sistemde tehlikeli rezonansa girmesini ve bu nedenle arızalanmasını engellemektir. Bu, kompanzasyon sisteminin güvenliğini sağlayan bir sigorta mekanizmasıdır.
2. Harmonik Filtrenin Kapsamı : Piyasada ve teknik literatürde "Harmonik Filtre" veya "Tuned Filter (Ayarlı Filtre)" dendiğinde, bu genellikle reaktörün seri bağlandığı kondansatör ve reaktörden oluşan bu seri devrenin tamamını ifade eder. Bu bütünleşik devre, kurulduğu frekansta (örneğin 5., 7. veya 11. harmonik frekansında) düşük empedans gösterir.
   • İşlevi: Bu düşük empedans sayesinde, şebekedeki o frekanstaki istenmeyen harmonik akımların önemli bir kısmını kendi üzerinden akıtarak (çekerek) şebekenin geri kalanından uzak tutmayı, yani filtrelemeyi amaçlar.

Özetle:

• Reaktör: Kondansatörü rezonanstan korur.
• Reaktör + Kondansatör Serisi: Bu ikiliden oluşan Filtre Devresi, şebekedeki harmonikleri üzerine çekerek filtreleme işlevini yerine getirir.

Dolayısıyla, bu bileşenlere sadece "rezonans önleyici reaktörlü kondansatör grubu" desek de, piyasada pratik olarak bu yapıya "Harmonik Filtre" adı verilmektedir. Her iki tanım da bu sistemin iki temel işlevini (koruma ve filtreleme) farklı açılardan vurgulamaktadır.

 

[fgencal]

Birde şönt reaktör var sistemin endüktif reaktif ihtiyacını karşılamak için kullanılan. Anladığım kadarıyla anlattığınız reaktör bu şönt reaktörle karıştırılıyor. Birisi şönt reaktör diye satılıyor, diğeri harmonik filtre reaktörü diye satılıyor. Kullanım amaçları farklı.

"Dolayısıyla, bu bileşenlere sadece "rezonans önleyici reaktörlü kondansatör grubu" desek de, piyasada pratik olarak bu yapıya "Harmonik Filtre" adı verilmektedir. Her iki tanım da bu sistemin iki temel işlevini (koruma ve filtreleme) farklı açılardan vurgulamaktadır."

Hocam bu piyasa adlandırması yüzünden aralarındaki farkı anlamak çok güç olmuştu benim için.