Seri Motorlar

  • Konbuyu başlatan Klavyeah
  • Başlangıç tarihi

Klavyeah

Üye
Katılım
28 Ağu 2006
Mesajlar
274
Puanları
3
Yaş
36
SERi MOTORLAR

B- SERi MOTORLAR

a- Yapısı:

Seri dinamoda olduğu gibi, doğru akım seri motorda da endüvi ile kutup sargıları birbirine seri bağlanmıştır. Bu nedenle seri dinamonun yapısı ile seri motorun yapısı arasında hiç bir fark yoktur. Seri makine hem dinamo hem de motor olarak çalışabilir. Yalnız dinamo durumundan motor durumuna (veya tersi) geçişte, aynı devir yönü için kutup sargılarının bağlantı yönü değiştirilmelidir.


b- Seri motorlara yol vermek:

Seri motorlarda, şönt motorlarda olduğu gibi yol alma anında devreden çok fazla akım çekerler. Motorun yol almada fazla akım çekmesine engel olmak için, uçları L, R harfleri ile belirtilen yol verme direnci kullanılır. Yol verme direnci endüvi ve kutup sargıları ile seri bağlıdır. Bu nedenle bütün motor devresinden aynı akım geçer.

Seri motor yol verme direncinin hesabı şönt motorlarda olduğu gibi yapılır. Yalnız seri motorda uyartım devresi sargısı endüvi sargısına seri bağlı olduğundan, hesaplarda endüvi devresi direnci ile uyartım devresi direncinin toplamı alınır. Seri uyartım devresi direncine Rs dersek, toplam yol verme direncinin değeri:

Ry= olur.

çok küçük seri motorlara, yol almada endüvi akımı fazla yükselmediğinden ve şebeke için bir sakıncası olmadığından, doğrudan doğruya dirençsiz yol verilebilir.

örnek problem: 1

çalışma gerilimi 220 V. ve tam yük akımı 55 A. olan seri motora yol verme direnci yapılacaktır. Yol verme akımının normal akım olması isteniyor. Motorun endüvi devresi direnci 0,2 ohm, seri uyartım devresi direnci 0,1 ohm olduğuna göre yol verme direncinin değerini bulalım.

Verilen değerler:

U = 220 V., I = 55A., Iy = 55 A. , Ra = 0,2 ohm, Rs = 0,1 ohm.

çözüm:

Ry =

Ry =

Ry = 3,7

c- Seri motor dış karakteristiği:

Seri motorun dış karakteristiği diye; sabit kutup geriliminde, yük akımı ile devir sayısı arasındaki bağıntıya denir.

Seri motorların dış karakteristik deneyleri yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, motorun boş çalıştırılmamasıdır. çünkü motor boşta çalışmak zorunda kalırsa devir sayısı çok yüksek ve tehlikeli değerler alabilir. Seri motorda kutup sargılarından geçen akım endüvi akımı olduğundan, motor yüksüz çalıştığında uyartım sargılarında çok küçük değerde akım geçecektir. Dolayısıyla ana manyetik alan da çok küçük değerde olacağından, devir sayısı formülüne göre, motorun çok hızlı dönmesine neden olur. Motor bu kadar yüksek hıza dayanamayarak parçalanabilir. Bu sakıncayı ortadan kaldırmak için motor ile motoru yükleyen fren dinamonun birbirine kaplinle direk bağlanması gerekir.

Deneyin yapılışı:

Motor küçük bir yükle yüklenerek çalıştırılır. Devir sayısı yüksek değilse, yük biraz daha azaltılır. Motor kademe kademe yüklenerek, her yük için yük akımı I ve devir sayısı n değerleri kaydedilir. Yüklemeye normal yük akımının 1,2 katına kadar devam edilir.

Eğriye göre, yük akımı arttıkça motorun devir sayısı düşmektedir. Bunun nedeni, yük akımının aynı zamanda uyartım akımı oluşudur. Yük akımının küçük değerleri için de çok küçük olacağından, devir sayısı çok yüksek değerler alacaktır. Bu durumda, motor endüvi sargılarında gerekli zıt e.m.k in endüklenebilmesi için, Eb = K. .n formülüne göre, n devir sayısının çok yüksek olması gerekir.

I yük akımı arttıkça de artacak ve devir sayısı azalacaktır. I nın büyük değerleri için, devir sayısı pek fazla değişme göstermez ve hemen hemen sabit kalır. Devrin sabit kalması veya çok az değişmesi, artan I yük akımı için manyetik alanın daha fazla ve I ile oranlı olarak artmamasıdır. çünkü kutuplarda doyma meydana gelmiştir.

Dış karakteristik deneyinden anlaşılacağı gibi, seri motorların devir sayıları sabit olmayıp yükle değişmektedir. Yük akımı arttıkça devir sayısı azalmakta, yük akımı azaldıkça devir sayısı yükselmektedir.


d- Seri motor moment karakteristiği:

Seri motorun moment karakteristiği diye; sabit kutup geriliminde, yük akımı ile endüvide meydana gelen moment arasındaki bağıntıya denir.

Seri motorun moment karakteristiğini çıkarabilmek için şekil: 85 deki bağlantı şeması aynen kullanılır. Yalnız buradaki dinamonun, ya dinamo fren veya diğer bir fren çeşidi olması gerekir.

Deneyin yapılışı:

Bu deney dış karakteristik deneyi ile beraber yapılır. Aynı anda motor milindeki moment de ölçülür.

Deneyde alınan değerlere göre çizilen eğri şekil: 87 de görüldüğü gibidir.
şekle göre, yük akımının küçük değerleri için eğri yatıktır. Fakat artan yük akımı ile birlikte eğri dikleşmekte ve moment çok yüksek değerler almaktadır.

Doğru akım motorlarında moment:

M=Km. .Ia dır.

Bu formül seri motor için de aynıdır. Yalnız seri motorda endüvi akımı aynı zamanda uyartım akımı olduğundan, formüldeki I ile birlikte de artmaktadır. ana alanına etki eden diğer faktörleri k ile gösterirsek:

=k.I

Moment formülünde nin yukarıdaki eşitini kullanırsak:

M=Km.k.I2

şu halde seri motorda moment akımın karesi ile oranlıdır.
 

Ekli dosyalar

  • seri-motorlar.zip
    10.9 KB · Görüntüleme: 11

hattans

Üye
Katılım
21 Mar 2007
Mesajlar
5
Puanları
1
Yaş
36
ben de tam bu konuyla ilgili geniş bilgi arıyordum.. anlatım güzel teşekkürler ..
indirdiğim word belgesinde devir yönü değiştirmede resim falan işaret ediyor ama resim yok.. resim olsaydı süper olurdu..

ama bana daha fazlası lazımdı..
 

Benzer Konular

Forum istatistikleri

Konular
116,681
Mesajlar
821,623
Kullanıcılar
425,347
Son üye
corcio6

Yeni konular

Çevrimiçi üyeler

Üst