Limitörsüz Bir Devre Kesicide Akım Sınırlaması

Katılım
29 Tem 2019
Mesajlar
14
Puanları
8
Yaş
24
Konum
Sakarya
Merhabalar,
Elektrik üzerine yazılar yazarak alan ile ilgilenen insanları bilgilendirmek amacıyla teknik yazı dizileri tekrar sizlerle.

Yazı: Limitörsüz Bir Devre Kesicide Akım Sınırlaması
----------

Limitörsüz bir devre kesici, akımını nasıl sınırlandırmaktadır?
Kompakt tip devre kesicilerde aşırı yük şartlarında ve kısa devre şartlarında olmak üzere iki tip koruma vardır.

Aşırı yük şartlarında koruma, devreden çekilen gücün artması ve buna bağlı olarak çekilen akımın devre kesicinin beyan akımının üzerine çıkması durumunda devreye girerek koruma sağlar. Kısa devre şartlarında koruma ise, yük tarafında oluşan kısa devre ve buna bağlı olarak oluşan çok yüksek akımlara karşı koruma sağlar. Kısa devre şartları için konuşmak gerekirse, önemli olan kısa devre akımının mümkün olan en kısa sürede kesilmesidir. Bu da ancak limitörlü bir devre kesici kullanarak mümkün olmaktadır.


Limitörsüz devre kesicide akım sınırlaması
Şekil 1’deki eğriden de görüleceği üzere, limitörsüz bir devre kesici kısa devre anında yavaş harekete geçtiği için beklenen kısa devre akımını çok küçük bir oranda sınırlamaktadır. İzin verilen akımın bu kadar yüksek olması kesme süresini de uzatarak hem devre kesici hem de koruma yapılan devre üzerindeki elemanlar açısından tehlikeli bir durum ortaya çıkarmaktadır. Çünkü devrede kullanılan her elemanın termal, dinamik ve manyetik olarak belirli bir dayanma sınırları vardır. Ve bu sınırların aşılması kullanılamaz hala gelmelerine sebebiyet verecektir.

57329



Limitörlü devre kesicide akım sınırlaması
Limitörlü bir devre kesici ise kısa devre anında elektromanyetik/elektronik salıcıların açtırmasını beklemeden çok hızlı bir şekilde harekete geçerek, yukarıda bahsedilen tüm gecikmelerden ve bunların doğurduğu olumsuzluklardan etkilenmemiş olur ve beklenen kısa devre akımı büyük oranda sınırlandırılır (Şekil 2). Bu da limitörlü devre kesiciyi limitörsüz devre kesiciye göre hem izin verilen akım, hem de izin verilen süre açısından bakıldığında kullanıcı için daha tercih edilebilir bir konuma getirir.


57330
Şekilde görülen I max değeri- Beklenen kısa devre akımının tepe değeri: Kısa devre akımının başlangıçta ulaştığı maksimum değer olup devrenin güç faktörüne bağlıdır. Örnek vermek gerekirse, güç faktörü 0,25 olan bir devrede 50 kA rms değerinde bir kısa devre olması durumunda, akımın hiç sınırlanmadığını düşünürsek, kısa devre akımının ilk yarım periyotta 105 kA tepe değerine ulaşması beklenir.

Örneğin, üzerinde 50kA kesme kapasitesi olduğu yazan limitörsüz ve limitörlü olmak üzere 2 devre kesici 0,25 güç faktörlü 50 kA rms akımında test edildiğinde görülecektir ki; Limitörsüz devre kesicinin izin verdiği tepe akımı 60 – 70 kA ve kesme süresi 15-20 milisaniye iken, limitörlü devre kesicinin izin verdiği tepe akımı 15-20 kA ve kesme süresi 5-6 milisaniye olacaktır.

Federal devre kesicilerde limitör özelliği sabit ve hareketli kontaklarda ters yönlü akım, dolayısıyla birbirine ters manyetik alan kuvveti oluşturacak şekilde tasarlanmış sabit ve hareketli bara formlarıyla sağlanır. Kısa devre anında oluşan yüksek akım, kontaklarda ters yönlü manyetik alanlar meydana getirir ve bu ters manyetik alan kuvvetleri birbirini iterek kısa devrenin ilk milisaniyesinde kontakların çok hızlı bir şekilde harekete geçip açılmasına neden olur. Harekete geçme süresinin bu kadar kısa olması devreden geçmesi beklenen hata akımının henüz başlangıçta 1/10 seviyelerine kadar sınırlandırılmasını sağlar. Bu noktada elektromanyetik/elektronik salıcıların da devreye girmesi ile birlikte hata akımının kesilmesi 5-6 milisaniye gibi çok kısa bir sürede gerçekleşir. Bunun yanında hareketli kontak barasının manyetik kuvvet etkisiyle poz-2 konumunda sabit kalması da devre kesici açtıktan sonra dahi kontaklar arasında havadaki iyonlar üzerinden akmaya devam eden arkın boyunu uzatarak kesme işlemini daha kolay hale getirir

Böylelikle devre kesici, devre kesicinin koruduğu tesisat ve devreye bağlı olan cihazlar daha az termik, manyetik ve dinamik zorlanmaya maruz kaldıklarından kullanım ömürleri uzar. Ayrıca devre kesici çok hızlı açtığı için daha az ark, daha az manyetik alan ve daha az basınç oluşturacağından, etrafındaki cihazlara ve kullanıldığı panoya zarar verme olasılığı azalır, hayati tehlike oluşturabilecek kazaların da önüne geçilmiş olur.

Konu Etiketleri: devre kesici, limitör,limitörsüz, kompakt tip, akım, sınırlaması, sigorta, anahtar, röle,
 

Ekli dosyalar

sami inci

Profesyonel Üye
Katılım
24 Şub 2016
Mesajlar
3,698
Puanları
2,208
Konum
İstanbul
Limitörsüz devre kesici varmıki ?
 
Konu Sah
FederalElektrik
Katılım
29 Tem 2019
Mesajlar
14
Puanları
8
Yaş
24
Konum
Sakarya
Limitörsüz devre kesici varmıki ?

Merhabalar @sami inci ,

Teknik yazımızın asıl amacı "Devre Kesicilerde Limitör Özelliğinin Önemi" konusunu vurgulamaktı. Aksinde akıllarda kalabilecek soruları da yanıtlamak istedik :)

Saygılarımızla;
Federal Elektrik
 

by lent

Yönetici
Yönetici
Yönetici
Katılım
21 Nis 2009
Mesajlar
9,541
Puanları
2,508
Yani bir karşılaştırma yazısı değil mi dolayisiyla başlık hatalı diye algililyorum. Limitorsuz akım kesicide akım sınırlaması derken nasıl yapılır gibi yöntem, tarif mümkün mü cevabı bekledim yazinizdan!?
 
Son düzenleme:

kral kobra

Profesyonel Üye
Katılım
15 Mar 2019
Mesajlar
1,490
Puanları
1,008
Konum
Kocaeli
Devre kesicilerde iki temel koruma vardır bunların biri aşırı akım koruma (termik koruma) diğeri de kısa devre koruma (manyetik koruma) dır.
Yangın pompa motorları gibi kısa devre harici devreden çıkması istenmeyen motorlar için yalnızca manyetik koruma özelliği olan (manyetik açma ayar sahasına sahip) devre kesiciler vardır. Bu ayarın teknik detayında izah edilmek istenen limitör özelliğinin çalışma fonksiyonu devreye giriyor.
Yorumumu yazdıktan sonra birde ufak eleştiri yapmak istiyorum. Son zamanlarda okuduğum makalelerin bir çoğunda dikkatimi çeken bir durum var. Eskiden beri süre gelen temel bilgiler "modernize ediyoruz" bahanesiyle tahribata uğratılıyor. Buna izin vermemek gerekir bu işlem yeni nesil için cazip hale gelsede bizim gibi yıllarını mesleğe adamış teknik elemanlara son derece itici gelmekte.
Paylaşımlarınız için teşekkür ederim.
 

Sponsor Bağlantı

Forum istatistikleri

Konular
106,133
Mesajlar
747,823
Kullanıcılar
394,448
Son üye
Atmaca3535

Yeni konular

Üst