1. Forumumuzda alt yapı değişikliği yapılmıştır. sorun yaşayan üyelerimiz buradan hata bildirimi yapabilirler.

Kontaktör Nedir ve Nasıl Çalışır?

Konusu 'Otomatik Kumanda' forumundadır ve ReiS_ tarafından 19 Ocak 2008 başlatılmıştır.

  1. ReiS_
    Çevrimdışı

    ReiS_ Üye

    Katılım:
    14 Eylül 2007
    Mesajlar:
    195
    Beğenilen Mesajları:
    31
    Ödül Puanları:
    28

    Kontaktör Nedir ve Nasıl Çalışır

    Aşırı yük işletme şartları dahil,normal devre şartlarında akımları kapamaya,taşımaya ve kesmeye yetenekli uzaktan kumanda edilebilen anahtarlama düzenekleridir.Kullanım yerleri çok çeşitlidir; elektrik motarlarına yol verilmesinde, kompanzasyon , ısıtma cihazlarının devreye girip çıkması gibi neredeyse bütün devrelerde ve sistemlerde kullanılırlar

    Çalışma ve kullanma tarzı bakımından kontaktörü diğer anahtar türlerinden ayıran en önemli özeliği devreyi daha sık açıp kapamaya veaynı zamanda uzaktan kumandaya elverişli olmalarıdır.

    Kontaktörleri uluslararası IEC 60947-4-1 standartlarına göre üretilirler ve test edilirler.Kontaktörler tek başlarına devre koruma elemanı olarak kullanılamazlar ancak bir Termik rölelerle birlikte kullanıldıklarında devreleri aşırı yük akımlarına karşı korurlar

    MALZEME YAPISI

    1. Alt gövde

    2. Üst gövde

    3. Üst kapaklar

    4. Giriş ve çıkış terminal koruyucuları

    5. Hareketli kontak bloğu

    6. Alt gövde silisli saçları

    7. Üst gövde silisli saçları

    8. Çektirme bobini

    9. Açma yayı

    10. Sabit kontak baraları

    11. Sabit kontak bağlantı klemensleri

    12. Hareketli kontak baraları

    13. Hareketli kontak yayları

    14. Seperatör sacları

    15. Gümüş kontak

    Kontaktörler esas itibariyle ana akım yolu ve tahrik sisteminden meydana gelirler.Ana akım yolu elemanları ana ve yardımcı kontaklar,büyük kontaktörlerde kullanılan seperatör ( ark söndürme hücreleri ) ve bağlantı uçlarıdır.Tahrik sistemi elemanları ise demir nüve,bobin veya yaydan meydana gelir

    Ana Akım Yolu :Kontaktörün esas kısmını oluşturur.Bunun dışında kalan yapı elemanları ,ana akım yolunu çalıştırmaya , bunun çalışmasını düzenlemeye yarar.Ana akım yolu kontaktörün izolasyon,sürekli akım,ısınma bağlanacak iletkenler ve kısa devre dayanımı gibi özeliklerini belirler

    İzolasyon: Kontaktörde yalıtkan kısımlarda atlama aralıkları ,hava aralıkları ve kontak aralıkları buna göre belirlenir.

    Kapama ve Açma kapasitesi: Belirli şartlar altında kontaktörün kapayabileceği ve açabileceği akım değeri kapama ve açma kapasitesini belirler

    Açma Kapama sayısı:Açma kapama sayısı kontakların ömrü ile ilgili olup yük altında açma ve kapama sayısı imalatçı imalatçı tarafında belirlenir.Bu değer kontaktörlerin kullanılacağı yerlere göre seçiminde önemlidir

    Kontaklar:Kontaktörlerin en önemli elemanı kontaklardır.Devrenin sürekli çalıştırılması ve de açma kapama kumandasının verilmesi bakımından kontaklar önemli bir yer taşırlar.Kontakların malzemesinin elektrik ve ısı iletkenliği yüksek olmalı kapama açma sırasında ark etkisi ile kontak malzemesinde yanma ve buharlaşma olmamalı ve çalışma süresince kontakta erime eğilimi olmamalıdır. Kontaklar iki parçadan oluşur bunun bir parçası sabit kontak diğeri hareketli kontaktır.Kontaktörlerde iki tür kontak vardır bunlardan birisi ana devrenin kumanda edilmesini sağlayan ana kontaklardırki bunların sayısı kutup sayısı kadardır.Üç fazlı alternatif akım sisteminde kontak sayısı üçtür. Kontaktörler genellikle yardımcı kontaklarla donatılırlar. Kontaktörlerin çeşidine göre yardımcı kontak sayısı çeşitlilik arz etmektedir.Yardımcı kontaklar normalde açık ve normalde kapalı olmak üzere iki çeşittir.Normalde açık kontak kontaktör açık iken açık kontaktör kapalı iken kapalı konumdadır. Normalde kapalı kontak ise kontaktör açık iken kapalı açık ikende açıktır.

    Ark söndürme hücresi ( Seperatör ) :Belirli bir güçten sonra arkın söndürülmesi zorlaştığından dolayı seperatörler arkın söndürülmesi amacıyla kullanılırlar.Açma olayı sırasında oluşan arkın boyu söndürme hücresinde uzar,seperatör levhasına temas ederek parçalanır ve söner

    Bağlantı uçları

    Kontaktörün şebeke tarafında ve yük tarafında olmak üzere kutup sayısının iki katına eşit olmak üzere ana bağlantı uçları vardır.Bu uçlara yapılan bağlantının çok iyi olması gerekmektedir,iyi bir bağlantı olmazsa geçiş dirençleri artar bu da ısınmaya neden olur.

    Tahrik sistemi: Alçak gerilim kontaktörlerinde elektromanyetik tahrik sistemi kullanılmaktadır.Bu sistemde bir manyetik devre ve yay vardır.Manyetik devre ,demir nüve ve uyarma bobininden oluşur.Manyetik devrenin uyarılması ile meydana gelen manyetik çekme kuvveti ,açma yayının kuvvetini yendiği gibi gerekli kontak basıncını da sağlar

    ÇALIŞMA PRENSİBİ

    Kontaktörün çektirme bobinine enerji verildiğinde ,alt gövde silisli sacları üzerinde bir manyetik alan indüklenir.Bu manyetik alan üst gövde silisli saclarını kendisine doğru çeker.Üst gövde silisli sacları üzerinde bulunan hareketli kontak bloğuna monte edilmiş olan hareketli kontak baralarıyla birlikte aşağıya doğru çekilir. Bu çekilme işlemi sonunda ,hareketli kontaklar sabit kontaklara temas eder, bu arada açtırma yayının mukavemetini de yenerek silisli saclar birbirleriyle yüzeysel temas sağlarlar.Böylece devre tamamlanarak akım iletilmiş olur.

    Çektirme bobinin enerjisi kesildiğinde , açtırma yayı üst gövde silisli sacını ve dolayısıyla hareketli kontağı yukarıya doğru iterek ,sabit kontakla temasını keser.Böylece devreden akım geçişi engellenmiş olur.

    KONTAKTÖRLERİN KULLANMA KATEGORİLERİ

    Kontaktörlerin kullanma kategorileri kontaktörün açma akımını ,kesme akımını ve güç faktörünü belirler, kullanma kategorilerinde AC sınıfı alternatif akım altında çalışan DC sınıfı ise doğru akım altında çalışan kontaktörleri belirler

    AC1 Kullanma sınıfı:Genellikle ısıtıcılar gibi aktif yük çeken ve güç faktörü 0.95 ila 1 arasında değişen alternatif akım yükleri bu sınıfın içerisine girer

    AC2 Kullanma sınıfı: Bilezikli asenkron motorların kumanda edilmesinde kullanılırlar.Motorun yol alması boyunca nominal akımın 2,5 katı gibi bir akım çeker,kontaktörün ana kontakları bu akımı kaldırabilecek şekilde yapılandırılmıştır.

    AC3 Kullanma sınıfı:Kafesli asenkron motorlarının kumandasında kullanılmaktadır.Kullanma kategorilerinin içerisinde en yaygın olanıdır.Asansörler konyevörler,yürüyen merdivenler soğutucular ve pompaların kumandası gibi çok çeşitli kullanım araçları vardır.

    AC4 Kullanma sınıfı : Bilezikli asenkron makinalarla kafesli asenkron makinaların ters akımda frenlenmesi ve kesik çalışmalarını kumanda ederler.Yol verme anında motorlar nominal akımın 6-7 katı gibi bir akım çekerler,AC4 sınıfı kontaktörler bu akım değerinde açma ve kapama yapabilecek şekilde tasarlanmışlardır

    AC-5a Kullanma sınıfı: Elektrik deşarj lambası kontrol düzenlerinin anahtarlanması

    AC-5b Kullanma sınıfı: Akkor Flamanlı lambaların anahtarlanması

    AC-6a Kullanma sınıfı: Transformatörlerin anahtarlanması

    AC-7a Kullanma sınıfı:Ev cihazlarında ve benzer uygulamalarda az endüktif yükler

    AC-7b Kullanma sınıfı:Ev cihazlarında ve benzer uygulamalarda az endüktif yükler

    AC-8a Kullanma sınıfı: Aşırı yük salıcılarının elle yeniden kurmalı,sızdırmaz soğutucu kompresör motor kontrolü

    AC-8b Kullanma sınıfı:Aşırı yük salıcılarının otomatik olarak başlangıç konumuna gelen sızdırmaz soğutucu kompresör motoru

    DC-1 Kullanma sınıfı:Endüktif olmayan veya az endüktif yükler,direnç fırınları

    DC-3 Kullanma sınıfı: Şönt motorlar:Yol verme ter akımla frenleme ,yavaş hareket etme d.a motorlarının dinamik frenlenmesi

    DC-5 Kullanma sınıfı:Seri motorlar :Yol verme ,ters akımla frenleme, yavaş hareket etme d.a motorlarının dinamik frenlenmesi

    DC-6 Kullanma sınıfı: Akkor Flamanlı lambaların anahtarlanmasında kullanılırlar

    KONTAKTÖRÜN TİP TESTLERİ

    IEC 60947- 4-1 e uygun olarak test edilirler.Deney dizileri şunlardır

    Deney dizisi 1

    Sıcaklık artışının doğrulanması ( madde 8.3.3.3 )

    Çalışma ve çalışma sınırlarının doğrulanması

    Dielektrik özeliklerinin doğrulanması

    Deney dizisi 2

    Beyan kapama ve kesme kapasiteleri,uygulanabildiği yerde yol vermenin ters çevrilmesi ve yük aktarma yeteneğinin doğrulanması

    Konvansiyonel çalışma performansının doğrulanmas

    Deney dizisi 3

    Kısa devre şartlarında performans

    Deney dizisi 4

    Aşırı yük akımlarına dayanma yeteneğinin doğrulanması

    Deney dizisi 5

    Bağlantı uçlarının mekanik özeliklerinin doğrulanması

    Mahafazalı kontaktörlerin ve yol vericilerin koruma derecelerinin doğrulanması
    yunusx bunu beğendi.
    Entes
    Entes
  2. byprogramer
    Çevrimdışı

    byprogramer Yeni Üye

    Katılım:
    11 Ocak 2009
    Mesajlar:
    76
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    8
    Meslek:
    ELEKTRONİK OTOMASYON
    arkadaşlar bilgi çk açık teşekkür ederiz bende piyadasadaki kontaktörlere alternatif olarak daha ucuz ve kaliteli çok fazla çeşiti olan autonıcs'i öneriyorum isteyen olursa kataloğ göderebilirim Autonics Turkey
  3. ozsavas2
    Çevrimdışı

    ozsavas2 Yeni Üye

    Katılım:
    8 Kasım 2010
    Mesajlar:
    35
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    8
    meslek lisesinde okurken hocalar yukaridaki bilgiler verir belki daha fazlasini....
    Ama Allah rizasi icin getirin ogrenciye gosterin...bak bu oglum, kizim dedigim parca budur demezlerdi.
    Sizde onun gibi kardes hic olmazsa parca parca resimlerini verin yada resmin uzerinde anlatin
  4. madman999
    Çevrimdışı

    madman999 Yeni Üye

    Katılım:
    11 Haziran 2009
    Mesajlar:
    63
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    6
    Meslek:
    Elektrik Mühendisi
    Bence de görsellik çok önemli bu tip bilgilendirmelerde. Hele bir de eline alıp bir projede kullanırsa okuyarak edineceği sayfalarca bilgiden daha yararlı olacaktır
  5. hemmuhhemtek
    Çevrimdışı

    hemmuhhemtek Onursal Üye Onursal Üye

    Katılım:
    16 Ekim 2007
    Mesajlar:
    1.004
    Beğenilen Mesajları:
    243
    Ödül Puanları:
    163
    Meslek:
    Elektrik Mühendisi

    Bir başka konu başlığı altında paylaştığım aşağıdaki resimli gösterimin faydalı olacağını umuyorum.

    [​IMG]
  6. vastar
    Çevrimdışı

    vastar Yeni Üye

    Katılım:
    14 Ekim 2008
    Mesajlar:
    28
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    teşekkürler özellikle koruma sınıfları konusunda bilgi edinmek istiyordum iyi oldu.
  7. korfezx
    Çevrimdışı

    korfezx Yeni Üye

    Katılım:
    26 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    17
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    3
    Meslek:
    mühendis
    Aydınlatıcı bilgileriniz için teşekkür ederim
  8. ptc
    Çevrimdışı

    ptc Yeni Üye

    Katılım:
    18 Nisan 2011
    Mesajlar:
    6
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    3
    Meslek:
    elektrik teknikeri
    faydalı bir paylaşım olmuş teşekkürler
  9. brave1
    Çevrimdışı

    brave1 Yeni Üye

    Katılım:
    6 Ocak 2009
    Mesajlar:
    11
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Bu değerli bilgiler için teşekkürler.
  10. neren59
    Çevrimdışı

    neren59 Üye

    Katılım:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    672
    Beğenilen Mesajları:
    36
    Ödül Puanları:
    28

    yeğenim özsavaş a sözüm.demek ki sen mesleğini yeteri kadar sevmemişsin.sende araştırabilmeliydin.ben sanat okulunda okurken 2 3 elektrikçi dükkanına gider ücret almadan malzemeleri tanımak için çalışırdım.profe araştırırdım.düşünki o yıllarla şimdiki yıllar arasında epey şartlar farklıydı.şimdi internet denilen olay var herşeyi önüne seriyor.sakın bana kızma mesleğini sevmelisin.yoksa başarı şansın o derece artar.kolay gelsin
: nedir, kontaktor, calisir

Sayfayı Paylaş