dedektör 50cm metal algılaması yeterli

Konusu 'Elektronik Devre Şemaları' forumundadır ve ellino43 tarafından 28 Aralık 2007 başlatılmıştır.

  1. ellino43
    Çevrimdışı

    ellino43 Yeni Üye

    Katılım:
    2 Haziran 2007
    Mesajlar:
    9
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1

    arkadaşlar ben bobinajcıyım metal dedektörü yapmak istiyorum elktronikci arkadaşlarla konuşuyoruz cok basit arkadaş diyorlar hadi ben malzemeleri alıyım yapalım dedigim de ya işte calışmaz devre seması getir vs bahaneler nedir arkadaşlar bu cokmu zor dur kimi arkadaşlarda telsiz bul gel sana telsizden yapıyımdiyo telsiz kendi başına 1000 ytl onu alana kadar dedektör alırım ucuz dedektör yapabilecek arkadaşlar yardımcı olursanız sevinirim ben bircok devre semasından kurmaya calıştım ( tarzanca ) olmadı tşkler
    Entes
    Entes
  2. Teknikadam_41
    Çevrimdışı

    Teknikadam_41 Yeni Üye

    Katılım:
    18 Nisan 2007
    Mesajlar:
    636
    Beğenilen Mesajları:
    45
    Ödül Puanları:
    0
    Meslek:
    Elektrik mühendisi
    Gerçekleştirilen detektör ile demir, nikel gibi ferromanyetik özellikte ki malzemeler yakın mesafe den algılanabiliyor. Tasarlanan detektör devresi BFO (beat frequency oscillator, vuru frekans osilatörü) türün de. Farklı çalışma şekillerine sahip metal detektörleri hakkında bilgiler, Bilim ve Teknik dergisinin 445. sayısının “nasıl çalışır” köşesinden incelenebilir.

    BFO türündeki metal detektörlerin de biri değişken, diğeri sabit frekanslı olmak üzere ikiosilatör bulunur. Bir birine yakın frekansta çalışan bu osilatörlerin ürettiği sinyaller bir karıştırıcı (mixer) yardımıyla karıştırılarak fark frekans oluşması sağlanır. Bu yöntem heterodin karıştırma olarak da adlandırılır. Şekil 1’de BFO türündeki metal detektörünün blok diyagramı görülüyor.


    Blok diyagramından görüldüğü gibi, değişken frekanslı osilatör devresinde bir arama bobini bulunmakta. Arama bobini osilatörün bir parçası ve aynı zamanda detektörün metale duyarlı biri mi. Arama bobinine metal bir cisim yaklaştırıldığında osilatör frekansı bu durumdan hemen etkilenir. Sabit frekansta çalışan diğer osilatör ise ortam şartlarından etkilenmeyecek şekilde tasarlanır. Detektör devresinin doğru şekilde çalışması için öncelikle 1. ve 2. osilatörün frekansını birbirine eşitlemek gerekir. Bu işlem, devrenin yapısına göre değişken bir kondansatör ve ya potansiyometre yardımıyla yapılır. Ayarlama işleminin ardından eşit frekanslı iki sinyal, fark frekans oluşturmak amacıyla karıştırıcı birimine uygulanır. Karıştırıcının yaptığı iş, girişlerine uygulanan f1ve f2 frekanslı iki sinyali çarpmaktan ibaret. Bu işlem sonucun da (f1+f2) ve (f1-f2) frekanslı sinyaller oluşur. Toplam frekanslı sinyalin frekansı oldukça yüksek olduğundan bu sinyal bir alçak geçiren filtre kullanılarak süzülür. Böylece filtre devresinin çıkışında sadece fark frekanslı olan sinyal kalmış olur. Tahmin edileceği üzere iki osilatör aynı frekansa sahip iken, fark frekans sıfır olacağından ses yükselteci çıkışındaki hoparlör den bir ses duyulmaz. Fakat her hangi bir nedenle osilatörlerden birinin frekansı artar ve ya azalırsa, hoparlörden düşük frekanslı bir ses duyulur.

    İndüktans

    Şekil 2’de görüldüğü gibi, arama bobinine metal bir cisim yaklaştırıldığında 1. osilatörün frekansı bir miktar değişim gösterir. Frekans ta değişikliğe neden olan etki, bobinin indüktansındaki değişimdir.

    [​IMG]
    Şekil 1: BFO türünde metal detektörü

    Denklem 1’den de görüldüğü üzere bobinin indüktansı (L), sarım sayısının karesine, bobinin geometrik yapısına ve ortamın bağıl manyetik geçirgenliğine bağlı.

    [​IMG]
    Ferromanyetik malzemeler, yüksek manyetik geçirgenliğe (Ìr) sahip olduğundan indüktans değerini arttıracak şekilde etki yapar. İndüktans değerindeki artış, osilatör frekansının azalmasına neden olur. Frekansın biraz kayması, karıştırıcı çıkışında bir fark frekans meydana getirir. Hoparlörden duyulan ses ile bobinin yakınında metal bir cisim olduğu anlaşılır.

    [​IMG]
    Şekil 2: Metal algılama
    [​IMG]
    Şekil 3: Devre şeması

    Detektör devresi
    Metal detektörünün devre şeması şekil 3’de görülüyor. Devrenin en önemli elemanı CD4093 adlı CMOS entegre. İç yapısında 4 tane iki girişli VE-DE-ĞİL (NAND) kapısı bulunan bu entegre, Schmitt tetikleyici özelliğine de sahip. Devredeki sabit ve değişken frekanslı iki osilatör ile karıştırıcı devresi bu lojik kapı kullanılarak tasarlanmış. U1A kapısı ile R1, R2 ve C1 elemanları sabit frekanslı osilatör devresini oluşturur. Frekans ayarı R2 potansiyometresi yardımıyla yapılır. Hassas ayarlama için çok turlu trimpot kullanmak daha uygun bir seçim olacaktır. U1B kapısı ile C2, C3 ve L elemanları ise değişken frekanslı osilatör devresini oluşturur. Colpitts türündeki LC osilatörün salınım frekansı (2) nolu formülle hesaplanır. Formülden görüldüğü gibi osilatörün çalışma frekansı, bobinin indüktansına ve kondansatörlerin kapasite değerine bağlı.

    [​IMG]
    Devre şemasında görülen U1C kapısı, tek başına karıştırıcı olarak görev yapar. Karıştırıcı çıkışındaki sinyalin yüksek frekanslı bileşenlerini süzmek amacıyla R3 ve C4 elemanlarından oluşan 1. Dereceden alçak geçiren filtre kullanılır. C5 kondansatörü, ses yükselteci ile karıştırıcı arasındaki kapasitif bağlantıyı sağlar. R4 ve Q1 ise hoparlörü (ve ya kulaklığı) sürmek amacıyla kullanılır. Hoparlörün ses şiddetini arttırmak için LM386 ile tasarlanmış daha iyi bir ses yükselteci de kullanılabilir.

    Arama bobini
    Arama bobini olarak 50 sarımdan oluşan bir bobin hazırlanmalı. Sarım işleminin 13cm çaplı silindirik bir malzeme üzerine 0.30mm çaplı emaye kaplı bakır tel kullanılarak yapılması gerekiyor. Bobini hazırlamak için yaklaşık 20m tel gerekli.

    [​IMG]
    Şekil 4: Bobin

    Arama bobini detektörün en önemli kısmını oluşturduğundan sarımlar gevşek yapılmamalı. Sarım işleminin ardından bobinin dağılmasını önlemek amacıyla izole bant yardımıyla bobinin çevresi sarılmalı (şekil 4). Bobini devreye lehimlemeden önce boş takılan iki ucu ince zımpara kağıdı ile kazıyarak iletken kısmı açığa çıkarmak gerekiyor. Arama bobini yukarıda belirtilen şekilde sarıldığında bobinin indüktansı yaklaşık 780uH (mikro Henry) oluyor. Bu indüktans değerine göre osilatör frekansı formül (2) kullanılarak hesaplanırsa frekansın yaklaşık 80kHz olduğu görülür.

    Ayarlamalar
    Detektör devresi şekil 5’de görüldüğü gibi küçük bir bakır plaket üzerine monte edilir. Arama bobininin uçları devreye uygun şekilde lehimlenir. Detektör devresinin düzgün olarak çalışabilmesi için öncelikle frekans ayarını yapmak gerekir. Ayarlama esnasında bobinin yakınında herhangi bir metal malzeme bulunmamalı. Devreye 9V’luk pil bağlandıktan sonra hoparlörden hiç ses duyulmayacak şekilde R2 potansiyometresi ayarlanmalı. Bu ayarı yapmak biraz zaman alabilir. R2’nin doğru şekil de ayarlandığından emin olmak için arama bobinine metal bir cisim (örneğin anahtar ve ya madeni para) yaklaştırılır. Bu esna da hoparlörden tiz bir ses duyulması gerekir. Eğer ses duyulmuyorsa ve ya metal uzaklaştırıldığı halde ses duyulmaya devam ediyorsa R2 hassas şekil de tekrar ayarlanmalı. Böylece metal detektörü 5-10cm uzaktan algılama yapabilecek duruma gelmiş olur.

    [​IMG]
    Şekil 5: Baskı devre kartı

    Algılama uzaklığı metalin büyüklüğüne ve cinsine göre değişiklik gösterir. Örneğin bir tencere kapağı 10cm uzaktan algılanabilirken, madeni para ancak birkaç cm uzaktan algılanabilir.

    Devreyi farklı bir şekilde çalıştırmak da mümkün. Bu çalışma şeklinde, bobinin yakınında metal bir cisim yokken bile hoparlörden ses duyulacak şekilde
    R2 ayarlanır. Bobine metal bir cisim yaklaştırıldığında hoparlörden duyulan sesin tonun da bir değişim meydana gelir. Detektör devresi sürekli ses yayacağın dan kulaklık kullanmak daha uygun olacaktır. Bu yöntem, sadece R2 potansiyometresinin hassas ayarlanamadığı durumlarda tercih edilmeli.

    Metal detektörünün yapımı için gerekli malzemeler şunlar.

    [​IMG]
    Detektörün elde taşınabilmesi amacıyla şekil 6 ve 7’dekine benzer tasarımlar yapılabilir. Plastik tutacak sayesinde detektörün yüzeye paralel şekilde kolayca gezdirilmesi sağlanır.
    [​IMG]
    [​IMG]
    Bu basit detektör tasarımı çok ideal özelliklere sahip olmasa da, bir metal detektörünün nasıl çalıştığını göstermesi açısından oldukça güzel bir uygulama özelliği taşıyor. Yapılan detektör, hangi malzemelerin ferromanyetik özelliğe sahip olduğunu tespit etmek açısından deneysel uygulamalarda rahatlıkla kullanılabilir.

    Kaynaklar
    V. Güleryüz, Maden ve Define Detektörleri, Bir sen Yayınevi
    H. Kuntman, Endüstriyel Elektronik, Birsen Yayınevi
    Yönetici tarafından son düzenleme: 17 Mayıs 2009
  3. amatör.usta
    Çevrimdışı

    amatör.usta Üye

    Katılım:
    22 Mart 2007
    Mesajlar:
    80
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    8
    Dedektörler ile ilgilenen arkadaşlara çok yararlı birsite,uğramanızda yarar var bilgi isteyen arkadaşlar olursa link verebilirim
  4. muhendis_aa
    Çevrimdışı

    muhendis_aa Yeni Üye

    Katılım:
    16 Ocak 2008
    Mesajlar:
    1
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Ben şirketim için taşıyıcı bant üzerindeki metalleri algılaması için metal dedektörü geliştirdim. Resimden bakabilirsiniz maliyeti 500 ytl. Profesyoneldir. Karşılıksız öğretebilirim. iletişim için formu kullanınız.
  5. tekisyen
    Çevrimdışı

    tekisyen Yeni Üye

    Katılım:
    26 Eylül 2007
    Mesajlar:
    33
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    6

    ya sitenin linkini werseniz olmuyor sanki diyeceksinizki yönetim kızıyor..forumu doğru ve düzgün kullanalım lütfen herkez irtibata geçse forumun ne anlamı kaldı...
  6. normal
    Çevrimdışı

    normal Yeni Üye

    Katılım:
    5 Mart 2009
    Mesajlar:
    7
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    H. DURMAZ BEY metal dedektör ile ilgili adresi daha belirgin verir misiniz. yada elinizde basit şema varsa daha iyi olur.ilginiz için teşekkür ederim
  7. normal
    Çevrimdışı

    normal Yeni Üye

    Katılım:
    5 Mart 2009
    Mesajlar:
    7
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    mühendis aa foruma ilgin için sağol. bizimle paylaşır mısın. teşekkürler
  8. durmaz
    Çevrimdışı

    durmaz Yeni Üye

    Katılım:
    15 Aralık 2006
    Mesajlar:
    8
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Merhaba

    Arkadaşlar burada site adı veremiyorum. Dedektörler hakkında

    teknolojiekibi'nde istediğiniz bilgiyi bulabilirsiniz.
  9. çekovera
    Çevrimdışı

    çekovera Yeni Üye

    Katılım:
    22 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    3
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Meslek:
    teknisyen
    dedektörler hakkında tam bilgiye ulaşamadık henüz yrd içn tşk
  10. youngman_2
    Çevrimdışı

    youngman_2 Üye

    Katılım:
    27 Nisan 2009
    Mesajlar:
    114
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    18
    Meslek:
    elektrik elektronik müh. ögrencisi

    evet arkadasalr su konuyu netleştirsek

Sayfayı Paylaş